Ο ρόλος της Ολικής Φυτοφαγίας στην Εντερική Υγεία

Το κείμενο που ακολουθεί είναι μεγάλο και έρχεται να επεξηγήσει τι είναι το μικροβίωμα, πως λειτουργεί το έντερο αλλά και να απαντήσει στις λανθασμένες απόψεις επαγγελματιών Υγείας ότι η φυτοφαγία είναι ότι χειρότερο για το έντερο σου. Η αντίληψη αυτή είναι λάθος και αντικρούεται των επιστημονικών δεδομένων που δημοσιεύονται αναδεικνύοντας το ρόλο των φυτών στην βέλτιστη εντερική λειτουργία. 

Τι είναι το microbiota και το microbiome; 

Δύο όροι που συχνά χρησιμοποιούνται εναλλακτικά μεταξύς τους. Το microbiota αναφέρεται στο σύνολο των μικροβιακών taxa τα οποία συσχετίζονται με τους ανθρώπους (όπως τα βακτήρια, οι ιοί, οι μύκητες, τα πρωτόζοα και τα αρχέα), ενω το microbiome αφορά το σύνολο των μικροβίων και τα γονίδια τους. Το ανθρώπινο gut microbiota υπολογίζεται ότι αποτελείται περισσότερο από 3 τρισεκατομμύρια μικρόβια, ενω το gut  microbiome αποτελείται απο περίπου 3.3 εκατομμύρια μη περιττά μικροβιακά γονίδια. Αυτό είναι πολύ περισσότερο από το ανθρώπινο γονιδίωμά μας, το οποίο περιέχει μόνο περίπου 21.000 γονίδια. Έτσι, υπάρχουν περίπου 150 διαφορετικά μικροβιακά γονίδια στα έντερα μας για κάθε ένα από τα ανθρώπινα γονίδια μας [1].     

Σε προηγούμενο άρθρο για το Vegitnow είχα αναφερθεί συνοπτικά στο ρόλο της φυτοφαγίας στην πεπτική υγεία. Γενικά, καλό είναι να γνωρίζεις ότι μια φυτοφαγική διατροφή φαίνεται να προάγει την ανάπτυξη πιο διαφορετικών και σταθερών μικροβιακών συστημάτων, με σημαντικά περισσότερες λειτουργικές ταξονομικές μονάδες με σύγκριση με μια παμφαγική διατροφή. 

Πάνω-κάτω σημαντικά στοιχεία για την εντερική υγεία σε μια φυτοφαγική διατροφή είναι:

  • Οι φυτικές ίνες (μη εύπεπτοι υδατάνθρακες που απαντώνται μόνο σε φυτικά τρόφιμα) αυξάνουν τα βακτήρια γαλακτικού οξέος (π.χ. Roseburia , Ruminococcus και E. rectale ) μειώνοντας παράλληλα ορισμένα παθογόνα βακτήρια (π.χ. είδη Clostridium και Enterococcus). Τα βακτήρια γαλακτικού οξέος μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της πέψης της λακτόζης, στην πρόληψη και τη θεραπεία της διάρροιας και να δράσουν στο ανοσοποιητικό σύστημα, βοηθώντας τον οργανισμό  να αντισταθεί και να καταπολεμήσει τις λοιμώξεις. 

  • Τα SCFAs (λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας) έχουν πολλά οφέλη για την υγεία. Μια διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες ενθαρρύνει την ύπαρξη ειδών που ζυμώνουν τις ίνες σε μεταβολίτες με τη μορφή SCFAs (όπως το οξεικό οξύ, το προπιονικό οξύ και το βουτυρικό οξύ ). Τα λιπαρά οξέα βραχέας αλύσου που παράγονται από τα εντερικά βακτήρια μπορούν να βελτιώσουν την ανοσία έναντι παθογόνων, να αυξήσουν την ακεραιότητα του φραγμού αίματος-εγκεφάλου, να παρέχουν ενεργειακά υποστρώματα και να ρυθμίσουν κρίσιμες εντερικές λειτουργίες.  Ενώ συγκεκριμένα μικρόβια του εντέρου προδιατίθενται για την παραγωγή των SCFAs, είναι γνωστό ότι διαφορετικά βακτήρια παράγουν διαφορετικά SCFAs. Για παράδειγμα, εντερικά βακτήρια, όπως Akkermansia muciniphila, Bifidobacterium spp., Prevotella spp., και Bacteroides spp. παράγουν οξεικό οξύ , τα Bacteroides spp. παράγουν προπιονικό  και ο Coprococcus παράγει βουτυρικό οξύ. Ο προστατευτικός ρόλος των οξεικών, προπιονικών και βουτυρικών οξέων έναντι διαφόρων τύπων ασθενειών, όπως ο διαβήτης τύπου 2, της φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και άλλων ανοσολογικών ασθένειών, είναι καλά τεκμηριωμένος. Για παράδειγμα, έχει αποδειχθεί ότι τα SCFAs προάγουν την ανοσία έναντι των παθογόνων οργανισμών.

  • Οι πολυφαινόλες (και πάλι, απαντώνται μόνο σε φυτικά τρόφιμα) αυξάνουν είδη βακτηρίων που μπορούν να παρέχουν αντι-παθογόνες / αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, καθώς και καρδιαγγειακή προστασία (π.χ. Bifidobacterium και Lactobacillus). Kοινά τρόφιμα πλούσια σε πολυφαινόλες είναι τα φρούτα, σπόροι, λαχανικά, τσάι, προϊόντα κακάου και κρασί.

  • Τα φυτο-οιστρογόνα  είναι φυτοφαινόλες που προέρχονται από φυτά και αλληλεπιδρούν με υποδοχείς οιστρογόνων είτε με αγωνιστική είτε με ανταγωνιστική δραστηριότητα. Βρίσκονται σε διάφορα φυτικά τρόφιμα (π.χ. σπόροι,καρπούς, φασόλια) και βρίσκονται κυρίως συγκεντρωμένα στον λιναρόσπορο (λιγνάνες) και την σόγια (ισοφλαβόνες). Η μεγάλη πλειονότητα των πολυφαινολών διοχετεύεται στο έντερο, δεδομένης της βιοδιαθεσιμότητας τους που φτάνει το 1%. Οι προστατευτικές επιδράσεις των φυτικών πολυφαινολών, ιδιαίτερα οι αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές επιδράσεις τους, και η συσχέτισή τους με μειωμένους κινδύνους καρδιαγγειακών παθήσεων, παχυσαρκίας, διαβήτη, οστεοπόρωσης και σχηματισμού αμυλοειδούς έχουν παρατηρηθεί σε ανθρώπους. Η αλληλεπίδραση των πολυφαινολών και των μικροβίων του εντέρου είναι αμφίδρομη. Τα βακτήρια του εντέρου παράγουν μικροβιακούς μεταβολίτες από πολυφαινόλες, οι οποίες με τη σειρά τους χρησιμεύουν ως πρεβιοτικά για τα βακτήρια του εντέρου. Αυτοί οι μεταβολίτες, ιδιαίτερα οι ουρολιθίνες, προάγουν την ανάπτυξη των Lactobacillus και Bifidobacterium.

  • Την παραγωγή βιταμινών. Τα μικρόβια του εντέρου είναι ζωτικής σημασίας για την επαρκή δημιουργία βιταμινών για το ανθρώπινο σώμα. Η μενακινόνη(Κ2), το φυλλικό οξύ(Β9), η κοβαλαμίνη(Β12) και η ριβοφλαβίνη (Β2) παράγονται από μικρόβια του εντέρου. Διαφορετικά βακτήρια έχουν βιοσυνθετικές ιδιότητες για διαφορετικές βιταμίνες, όπως το Bifidobacterium για βιταμίνες Κ, Β12, βιοτίνη, φυλλικό οξύ, θειαμίνη, Bacillus subtilis και το Escherichia coli για ριβοφλαβίνη και το Lactobacillus για την κοβαλαμίνη και άλλες βιταμίνες του συμπλέγματος Β

  • Τα ισοθειοκυανικά είναι ενώσεις από γλυκοσινολικά, που απαντώνται κυρίως σε φυτά, όπως τα σταυρανθή λαχανικά (μπρόκολο, κουνουπίδι, λάχανο, ρόκα κ.α.). Το Escherichia coli, ορισμένα Bacteroides, κάποια Enterococcus, Lactobacillus agilis, ορισμένα Peptostreptococcus spp. και Bifidobacterium spp. μεταβολίζουν τα γλυκοσινολικά σε ισοθειοκυανικά, εκκρίνοντας το δικό τους ένζυμο μυροσινάσης. Αυτοί οι μεταβολίτες έχουν κυτταροπροστατευτικά και αντι-οξειδωτικά οφέλη μέσω της ρύθμισης της γονιδιακής έκφρασης που σχετίζεται με τονεοπλαστικές, αθηροσκληρωτικές και νευροεκφυλιστικές διεργασίες.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι το μικροβίωμα είναι ένα ξεχωριστό όργανο, και το κατά πόσο το φροντίζουμε όπως έχουμε δει μέσα απο την επιστημονική βιβλιογραφία αν είναι πλούσιο και ποικιλόμορφο με μια ομοιόμορφη κατανομή μιας ποικιλίας ειδών συνδέεται με καλύτερη ανοσία, γαστρεντερική υγεία, εγκεφαλική, καρδιαγγειακή υγεία, κυτταρική και γενετική δραστηριότητα[2,3,4].

 

Ας το πάρουμε απο την αρχή. Πρέπει να γνωρίζεις ότι υπάρχουν 3 κύριοι εντερότυποι που παρατηρούνται στο ανθρώπινο μικροβίωμα:

  • Prevotella.  Το Prevotella είναι ένα γένος του Bacteroidetes phyla. Μελέτες δείχνουν να είναι σε αφθονία στο μικροβίωμα των vegans. Aπό έρευνες που διαθετούμε σε ζωικά μοντέλα (τρωκτικά), τα Prevotella βελτιώνουν το μεταβολισμό της γλυκόζης, ενώ ασκούν αντι-φλεγμονώδεις επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. 

  • Bacteroides. Επίσης γένος του Bacteroidetes phyla. Συσχετίζεται με διατροφές που χαρακτηρίζονται απο υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά και ζωικές πρωτεΐνες και παρατηρούνται σε άτομα που ακολουθούν μια κυρίως Δυτική διατροφή.

  • Ruminococcus.Το Ruminococcus είναι ένας εντερότυπος και γένος που σχετίζεται επίσης με τη μακροπρόθεσμη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών. Μια εξήγηση αυτού είναι ότι τα είδη αυτού του γένους είναι ειδικοί στην αποικοδόμηση σύνθετων υδατανθράκων (π.χ. κυτταρίνη και ανθεκτικό άμυλο που βρίσκονται μόνο στα φυτά) και στην παραγωγή βουτυρικού οξέος[7]. Μια αυξημένη κοινότητα Ruminococcus εχει συσχετιστεί με χαμηλό Δείκτη Μάζα σώματος και ένα υγιή προφίλ λιπιδίων, αλλά και χαμηλότερη ενδοτοξαιμία και χαμηλότερη αρτηριακή δυσκαμψία [8], [9].

Πότε η εντερική υγεία χρήζει προσοχής;

Μια ανισορροπία στο εντερικό μικροβίωμα έχει συνδεθεί με πάρα πολλές ασθένειες , όπως:

Γιατί η εντερική ποικιλομορφία είναι σημαντική για την εντερική υγεία;

Η μικροβιακή ποικιλομορφία που σχετίζεται με μια φυτοφαγική δαιτροφή  φαίνεται να έχει σημαντικές συσχετίσεις με πολλούς δείκτες υγείας, όπως:   

Έχω παραπάνω κιλά και έχω δοκιμάσει πολλές δίαιτες και δεν μπορώ να χάσω κιλά.

Δεν υπάρχει μέρα που να μην το ακούω αυτό ή να συναντήσω άτομα που έχουν πάει σε πολλούς διαιτολόγους και να μην μπορούν να χάσουν κιλά. Ενώ πολλοί παράγοντες πρέπει να λάμβάνονται υπόψιν, είναι καλό να διερωτάται ο ερωτούμενος πως είναι η εντερική του υγεία. Ερευνες έχουν αναδείξει μειωμένη μικροβιακή ποικιλομορφία σε παχύσαρκα άτομα.Πιο συγκεκριμένα έχουμε δει ότι παχύσαρκα άτομα διαθέτουν μια μειωμένη αναλογία Bacteriodetes: Firmicutes- δηλαδή ένα αυξημένο αριθμό Bacteriodetes και έναν μειωμένο αριθμό Firmicutes, μια αύξηση των Proteobacteria (ένα προφλεγμονώδες βακτηριακό φύλο) , και μια αύξηση της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (η οποία αντιστρόφως σχετίζεται με μια υγιή αναλογία Bacteriodetes: Firmicutes - δηλαδή, περισσότερο C-αντιδρώσα πρωτεΐνη σημαίνει μια λιγότερο ευνοϊκή αναλογία Bacteriodetes: Firmicutes ).  [5] Γιατι είναι σημαντική η αναλογία  Bacteriodetes: Firmicutes; Επειδή έχουμε δει στην επιστημονική βιβλιογραφία ότι μια διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε ζωικά λίπη και ζωικές πρωτεΐνες οδηγεί σε μείωση των Bacteriodetes και σε αύξηση των Firmicutes. [6] Πως αυξάνονται τα Bacteriodetes; Μέσα απο την κατανάλωση φυτικών τροφίμων, όπως λαχανικά, φρούτα, ξηροί καρποί, αμυλούχα λαχανικά κ.α. ΤΑ ΦΥΤΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΟΔΗΓΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΑ ΖΩΙΚΑ. 

Στην Adventist Health Study-2 παρατηρήθηκε ότι οι συμμετέχοντες που ακολούθησαν μια vegan διατροφή είχαν χαμηλότερο ΔΜΣ (δείκτη μάζας σώματος) σε σύγκριση με τους βετζετέριανς και τους παμφάγους. Το πόρισμα ήταν ότι το χαμηλότερο βάρος συσχετίζεται με την μικροβιακή ποικιλομορφία λόγω μιας vegan διατροφής, η οποία προστατεύει ενάντια στη συστηματική φλεγμονή. 

Τι επιδράσεις ασκεί μια Δυτική διατροφή στην εντερική υγεία;

Πρωτεΐνη

 
 
 
 
 
Impact-of-dietary-protein-on-instestinal

Η κατανάλωση ζωικών πρωτεΐνών (ειδικά σε μεγάλες ποσότητες) σχετίζεται με ένα ευρύ φάσμα ασθενειών [10].Όσον αφορά την επίδραση της ζωικής πρωτεΐνης στα μικρόβια που κατοικούν στο έντερο, η πλειονότητα των επιστημονικών ερευνών [11] αναφέρεται ότι η κατανάλωση φυτικών πρωτεΐνών συσχετίζεται με μια βελτιωμένη υγιή μικροβιακή ποικιλομορφία. Έχει παρατηρηθεί [12] ότι άτομα τα οποία καταναλώνουν μια διατροφή με υψηλή ποσότητα ζωικών πρωτεΐνών, εμφανίζουν σε υψηλή ποσότητα, τα εξής βακτήρια[13]:

  • Alistipes 

  • Bilophila wadsworthia 

  • Βακτηριοειδή 

  • Κλοστρίδια 

Ενώ παρατηρείται σε χαμηλή ποσότητα :

  • Roseburia

  • Eubacterium rectale

  • Ruminococcus bromii (απαραίτητα για τον μεταβολισμό φυτικών πολυσακχαρίδων). 

Λιπαρά

Δεν είναι όλα τα λιπαρά το ίδιο, με στοιχεία να αναδεικνύουν ότι τόσο η ποσότητα και η ποιότητα των λιπαρών που καταναλώνονται ασκούν σημαντική επίδραση στην σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος. 

Μια φυτοφαγική διατροφή τείνει να είναι χαμηλή σε λιπαρά κάτι το οποίο ευνοεί τα ευεργετικά Μπιφιδοβακτήρια. Τα λιπαρά που συναντάμε σε μια φυτοφαγική διατροφή είναι κυρίως μονο- και πολύ- ακόρεστα λιπαρά οξέα, με αυτά να οδηγούν σε μια αύξηση των Μπιφιδοβακτηρίων και των Akkermansia muciniphila. Τα καρύδια και η κατανάλωση των ξηρών καρπών έχει δείξει αύξηση των Ruminococcaceae και των Bifidobacteria με ταυτόχρονη μείωση των Κλοστριδίων. Τα ζωικά προΐόντα αποτελούν κύρια πηγή κορεσμένων λιπαρών , τα οποία έχουν αναδειχθεί να ενεργοποιούν την συστηματική φλεγμονή (προκαλώντας προ-φλεγμονώδεις κυτοκίνες όπως IL-1, IL-6 και TNF-α), καθιστώντας μας έτσι πιο ευάλωτους σε συστημικές λοιμώξεις και μεταβολικές διαταραχές όπως ο τύπος 2 διβήτης και την παχυσαρκία[14][15][16]. Η καταναλώση των ζωικών λιπών έχει συσχετιστεί με μια αύξηση σε:

  • Bilophila

  • Faecalibacterium prausnitzii 27

  • Firmicutes
     

Και σε μια μείωση:

  • Bacteriodetes

  • Bifidobacterium

  • Βacteroides

  • Prevotella

  • Lactobacillus ssp. 28 

  • Bifidobacterium spp. 29

Trimethylamine N-Oxide (TMAO)

Οι δίαιτες που περιέχουν ζωικές πρωτεΐνες και λίπη (ιδιαίτερα το κόκκινο κρέας) τείνουν να έχουν μειωμένους αριθμούς Bifidobacterium και αυξημένους αριθμούς L-Ruminococcus, Bacteroides, Alistipes, Ruminococcus, Clostridia και Bilophila. Τέτοιες δίαιτες σχετίζονται με αυξημένα επίπεδα TMAO[18]  και, ως εκ τούτου, αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και φλεγμονώδους νόσου του εντέρου [19]. Ο λόγος για τον οποίο οι φυτοφάγοι έχουν διαφορετική σύνθεση μικροβίων στου εντέρο από τους παμφάγους είναι ότι έχουν μειωμένη ικανότητα παραγωγής τριμεθυλαμίνης (TMA), του προδρόμου του TMAO[20]. Αυτή η μειωμένη ικανότητα φαίνεται να οφείλεται τόσο στη μείωση του αριθμού των ενζύμων που είναι υπεύθυνα για τη μετατροπή του TMA σε TMAO και στη γενική αναδιαμόρφωση των μικροβίων του εντέρου που προκύπτει από την κατανάλωση φυτικής διατροφής.

Γιατί όμως όταν κάνω στροφή στην φυτοφαγία έρχομαι αντιμέτωπος/η με εντερική δυσφορία;

 

Αυτό συνήθως συμβαίνει λόγω στρες που βιώνουν τα μικρόβια στο έντερο όταν πραγματοποιείται μια ξαφνική αλλαγή απο μια διατροφή χαμηλή σε φυτικές ίνες, πολυφαινόλες, φυτο-οιστρογόνα σε μια διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα αυτών. Ενας δείκτης  τέτοιου στρες είναι η αύξηση των Enterobacteriaceae, γνωστό ως ένα παθογόνο είδος βακτηρίων. Βραχυπρόθεσμες διατροφικές παρεμβάσεις που αυξάνουν την κατανάλωση ινών έχουν αναδείξει ότι προκαλούν μια ελαφρά αλλά σημαντική μείωση της ποικιλομορφίας, που πιθανώς σχετίζεται με μια ελαφρά αλλά σημαντική αύξηση των Enterobacteriaceae - ένα είδος που είναι συνήθως χαμηλότερο σε vegans σε σύγκριση με παμφάγους. Αυτό πιθανότατα συμβαίνει λόγω τ'ότι οι μακροχρόνιες διατροφικές συνήθειες που ευνοούν τις τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες είναι γνωστό ότι παράγουν μεγαλύτερες ποσότητες βακτηρίων που παράγουν βουτυρικό, που μειώνουν το pH του παχέος εντέρου και, επομένως, εμποδίζουν την ανάπτυξη παθογόνων βακτηρίων, όπως το Enterobacteriaceae.

Πως μπορεί να βοηθήσει η φυτοφαγία σε εντερικές νόσους; Τι στοιχεία έχουμε;

  • Ελκώδης κολίτιδα - πρόληψη και θεραπεία με φυτική διατροφή

  • Χολόλιθοι - πρόληψη με φυτική διατροφή

  • Ο κίνδυνος της εκκολπωματίτιδας μειώνεται με μια φυτική διατροφή

  • Η πρόληψη και θεραπεία της νόσου του Crohn με μια χορτοφαγική διατροφή

Ελκώδης Κολίτιδα

Η ελκώδης κολίτιδα είναι ένας τύπος φλεγμονώδους νόσου του εντέρου (IBD). Χαρακτηρίζεται από συνεχή και διάχυτη φλεγμονή που περιορίζεται στον βλεννογόνο του παχέος εντέρου και εκτείνεται κοντά στο ορθό. Η ασθένεια αναπτύσσεται συχνότερα στη δεύτερη ή τρίτη δεκαετία της ζωής. Τα κλασικά συμπτώματα είναι αιματηρή διάρροια και ο κοιλιακός πόνος. Παρά τις διαθέσιμες ιατρικές θεραπείες, περίπου το 15% των ασθενών θα χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για την ασθένειά τους. [20] [21]

Οι γενετικοί παράγοντες συνήθως συνδέτοναι με τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, συνοδευόμενοι από ελαττώματα στο επιθηλιακό φραγμό,δυσρυθμιζόμενες ανοσολογικές αποκρίσεις, μικροβιακή δυσβίωση  και περιβαλλοντικούς παράγοντες. Επί του παρόντος, έχουν εντοπιστεί ορισμένοι γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης της ελκώδη κολίτιδας. Ο δυτικοποιημένος τρόπος ζωής και η διατροφή που περιλαμβάνει την κατανάλωση ζωικών προϊόντων, το άγχος, η χρήση φαρμάκων και η υψηλή κοινωνικοοικονομική κατάσταση συνδέονται όλα με την ανάπτυξη του IBD. Αν και οι ακριβείς παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί στους οποίους η διατροφή παίζει ρόλο στην ανάπτυξη της ελκώδους κολίτιδας παραμένουν άγνωστοι, έχουν προταθεί αρκετές εύλογες εξηγήσεις, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεών της στη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος, την παραγωγή μικροβιακών μεταβολιτών, μεταβολές στην ανοσία του βλεννογόνου και λειτουργία φραγμού του βλεννογόνου. Μεταξύ πολλών τέτοιων παραγόντων, το κάπνισμα και η σκωληκοειδεκτομή συνδέονται με ηπιότερη νόσο, λιγότερες νοσηλείες και μειωμένη συχνότητα εμφάνισης ελκώδους κολίτιδας. Σημαντικές αλλαγές στη διατροφική πρόσληψη κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχουν συσχετιστεί με την αύξηση της συχνότητας εμφάνισης της. Η σχέση μεταξύ διατροφής και ανάπτυξης ΕΚ έχει καταδειχθεί σε αρκετές επιδημιολογικές μελέτες. [22] [23] [24]

Μια μελέτη διαπίστωσε σημαντική σχέση μεταξύ της πρόσληψης κρέατος, του κόκκινου κρέατος και του κινδύνου UC. Αυτή η μετα-ανάλυση επτά επιδημιολογικών μελετών διαπίστωσε ότι η πρόσληψη κρέατος αυξάνει τον κίνδυνο ελκώδους κολίτιδας κατά 47%. [25] Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι η υψηλή πρόσληψη λίπους συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο για ΕΚ. Αυτό χαρακτηρίστηκε ιδιαίτερα για το ζωικό λίπος που τετραπλασίασε τον κίνδυνο ελκώδους κολίτιδας.[26] Μια μετα-ανάλυση για τη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών διαπίστωσε ότι τα φρούτα και τα λαχανικά σχετίζονται με σημαντικά μειωμένο κίνδυνο ελκώδους κολίτιδας. [27]

Σε μια μελέτη ασθενών με ήπια ΕΚ ή ΕΚ σε ύφεση, οι οποίοι δεν χρειάζονταν άμεση θεραπεία, παρήχθη ένα πρόγραμμα που περιλάμβανε μια φυτική διατροφή και μια διατροφική καθοδήγηση για μια περίοδο δύο εβδομάδων. Η πλειονότητα (77%) των ασθενών παρουσίασε βελτιώσεις στα συμπτώματα και τα εργαστηριακά δεδομένα κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Αυτοί οι ίδιοι ασθενείς παρακολουθήθηκαν στη συνέχεια για 5 χρόνια και στα 1, 2, 3, 4 και 5 χρόνια, τα ποσοστά υποτροπής ήταν 2%, 4%, 7%, 19% και 19%, αντίστοιχα. (28) Αυτά τα ποσοστά υποτροπής είναι πολύ καλύτερα από αυτά που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Για παράδειγμα, μια μελέτη ασθενών που έλαβαν αμινοσαλικυλικά έδειξε ποσοστό υποτροπής 16% μετά από ένα μόνο έτος. (29)

Μια μελέτη πάνω στο εντερικό μικροβίωμα σε μια μεγάλη ομάδα παιδιών με σοβαρή ΕΚ ήταν η πρώτη που περιέγραψε τις αλλαγές στο μικροβίωμα ως πιθανό προγνωστικό χαρακτηριστικό. (30) Ο πλούτος, η ομαλότητα και η βιοποικιλότητα του μικροβιώματος  μειώθηκαν σημαντικά σε παιδιά με ΕΚ σε σύγκριση με υγιείς συμμετέχοντες. Τα παιδιά που δεν ανταποκρίθηκαν στα στεροειδή είχαν ένα μικροβίωμα που ήταν ακόμη λιγότερο πλούσιο από ότι τα παιδιά που ανταποκρίθηκαν στα στεροειδή.

Τα πρεβιοτικά ορίζονται ως μη εύπεπτα τροφικά συστατικά που επηρεάζουν ευεργετικά τον ξενιστή διεγείροντας επιλεκτικά την ανάπτυξη ή τη δραστηριότητα βακτηριακών ειδών που υπάρχουν ήδη στο έντερο. Τα πρεβιοτικά, όπως το ψύλλιο, βρίσκονται στα φυτικά τρόφιμα [31]. Επειδή η ζύμωση του ψύλλιου υποστηρίζει τα βακτήρια που παράγουν βουτυρικό οξύ, μπορεί να έχει αποτελεσματικότητα στη θεραπεία της ελκώδους κολίτιδας. Σε μια μελέτη ενός έτους, η κατανάλωση 10γρ BID ψύλλιου ήταν σχεδόν εξίσου αποτελεσματική με τη Μεσαλαμίνη στη διατήρηση της ύφεσης. Μία σημαντική αύξηση στα επίπεδα βουτυρικού οξέου στα κόπρανα παρατηρήθηκε μετά τη χορήγηση ψύλλιου, μειώνοντας έτσι τη φλεγμονή. (32)

Πως μπορεί να βοηθήσει μια φυτική διατροφή στην ελκώδη κολίτιδα;

Μια φυτική διατροφή οδηγεί στην παραγωγή μεγαλύτερης ποσότητας βουτυρικού οξέος και άλλων λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας. Μια τετοια διατροφή έχει υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, οι οποίες είναι πηγές μεταβολικού καυσίμου για την μικροβιακή ζύμωση στο έντερο, επιδρώντας άμεσα ή έμμεσα στη διαμόρφωση της υγείας του ξενιστή [33]. Οι φυσικές ενώσεις στα φυτικά τρόφιμα που έχουν αντιφλεγμονώδη δράση του εντέρου είναι τα φυτοχημικά, αντιοξειδωτικά, οι διαιτητικές ίνες και τα φυτικά λιπίδια. Η βιβλιογραφία δείχνει ότι πολλές από αυτές τις ενώσεις φυτικών τροφών ασκούν την ευεργετική τους δράση μεταβάλλοντας την παραγωγή κυτοκινών. Συγκεκριμένα, τα φυτοχημικά όπως οι πολυφαινόλες ή τα φλαβονοειδή είναι οι πιο άφθονες, φυσικά απαντώμενες αντιφλεγμονώδεις ουσίες. [34]

 

Το κόκκινο κρέας, το τυρί, το γάλα, τα ψάρια και τα αυγά, συμβάλλουν στην κολωνική συσσωρευση του θείου.Τα αμινοξέα και τα ανόργανα θειικά άλατα φτάνουν στο παχύ έντερο όπου μετατρέπονται σε σουλφίδια μεσω ζύμωσης από βακτήρια του παχέος εντέρου ή με βακτήρια αναγωγής θειικών. (35) Οι κύριες εξωγενείς πηγές θείου είναι τα αμινοξέα θείου που βρίσκονται σε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και ανόργανα θειικά (σε brassica λαχανικά και ως συντηρητικά σε μεταποιημένα τρόφιμα, ιδιαίτερα σε ψωμιά, μπύρες, λουκάνικα και αποξηραμένα φρούτα.) Πιο συγκεκριμένα το κόκκινο κρεας αποτελεί υπόστρωμα για την παραγωγή σουλφιδίου απο βακτήρια στο ανθρώπινο έντερο.  Πιστεύεται ότι η τοξικότητα από θείο μπορεί είναι σημαντική στην παθογένεση της ΕΚ.  Εχει παρατηρηθεί ότι ασθενείς με ΕΚ έχουν σημαντικά υψηλότερες συγκεντρώσεις υδρόθειου σε σχέση με άλλους και η δραστηριότητα της νόσου σχετίζεται με τα ποσοστά παραγωγής σουλφιδίου. Το υδρόθειο προκαλεί υπερπολλαπλασιασμό του βλεννογόνου του παχέος εντέρου.  Η αγωγή  5-αμινοσαλικυλικού και υποσαλικυλικού βισμούθιου έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την παραγωγή υδρόθειου.

 

Οι τρέχουσες συστάσεις συνιστούν την δια βίου χορήγηση φάρμακων για την πρόληψη υποτροπών στην ΕΚ.  Τα τρέχοντα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ελκώδους κολίτιδας περιλαμβάνουν τα αμινοσαλικυλικά, τα κορτικοστεροειδή, και ανοσορυθμιστές.  Η διατροφή, ωστόσο, είναι εξαιρετικά σημαντική. Παρόλο που απαιτείται φαρμακευτική αγωγή στην ενεργή φάση της ελκώδους κολίτιδας, η διατροφή είναι γενικά πιο σημαντική από τη φαρμακευτική αγωγή για να διατηρηθεί  ύφεση. (35) Εάν μια κατάλληλη διατροφή καθιερωθεί ως μέρος ενός μεταβαλλόμενου τρόπου ζωής, η φαρμακευτική αγωγή μπορεί τελικά να μην είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της ύφεσης. [35]

Μια διατροφή για την ΕΚ πρέπει να έχει μια υψηλή περιεκτικότητα σε πρεβιοτικά τρόφιμα. Ευτυχώς, τα πρεβιοτικά υπαρχουν εκ φυσικού σε πολλές φυτικές τροφές, επειδή αποτελούν συστατικά μη αφομοιώσιμων φυτικών ινών. Ορισμένες φυτικές τροφές που είναι καλές πηγές πρεβιοτικών ινών είναι το σκόρδο, τα πράσα, το κρεμμύδι, τα σπαράγγια και οι αγκινάρες Ιερουσαλήμ. Βρίσκονται επίσης σε μικρότερες ποσότητες σε μπανάνες, σε ολόκληρο το σπόρο σιταριού, και τις γλυκοπατάτες. Δεδομένου ότι η επαρκής πρόσληψη για πρεβιοτικά δεν είναι καθορισμένη, μια δίαιτα που περιλαμβάνει μια ποικιλία  φρούτων και λαχανικών με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, ιδίως τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε πρεβιοτικά, είναι επιθυμητή. 

Επίσης είναι πολύ σημαντικό να διερευνηθεί όποια ανεπάρκεια βιταμίνης D, καθώς είναι συχνή σε άτομα με ελκώδη κολίτιδα. Η ανεπάρκεια βιταμίνης D μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της ελκώδους κολίτιδας. Η βιταμίνη D ως θεραπευτικός παράγοντας έχει δείξει υπόσχεση για μείωση των ποσοστών υποτροπής και βελτίωση της ποιότητας ζωής σε ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα. Οι συνέπειες της ανεπάρκειας βιταμίνης D στο γαστρεντερικό σωλήνα περιλαμβάνουν, αλλά δεν περιορίζονται σε αυτές, την μειωμένη κάθαρση παχέος εντέρου (36), την μειωμένη έκφραση στενών συνδέσεων στο εντερικό επιθήλιο (37) και την αυξημένη φλεγμονή που προκαλείται από Th1 στο επίπεδο του εντέρου (38) . Ως εκ τούτου, πρέπει ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα να εξετάζονται για ανεπάρκεια στην βιταμίνη D.

Μια φυτική διατροφή μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο ή την υποτροπή σε ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα, σχεδόν εξίσου αποτελεσματικά με τη Μεσαλαμίνη. Μια φυτική διατροφή μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μονοθεραπεία ή ως συμπλήρωμα μαζί με φάρμακα που συνήθως συνταγογραφούνται για ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα. 

Χολόλιθοι

Η χολολιθίαση και οι επιπλοκές της, όπως χολοκυστίτιδα, παγκρεατίτιδα και χολαγγειίτιδα, αποτελούν σημαντικά προβλήματα δημόσιας υγείας. Η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή  είναι μια πολύ συχνή και γνωστή χειρουργική επέμβαση.Οι χολόλιθοι χοληστερόλης αποτελούν περισσότερο από το 80% των λίθων στον δυτικό κόσμο. Οι χολόλιθοι χοληστερόλης, που αποτελούνται κυρίως από κρύσταλλους χοληστερόλης, οφείλονται σε ανωμαλίες στον μεταβολισμό της χοληστερόλης. Η εντερική υποκινητικότητα έχει πρόσφατα αναγνωριστεί ως ένας πρωταρχικός παράγοντας στη λιθογένεση της χοληστερόλης. 
 


 Αρκετές μελέτες, έχουν δείξει ότι ο σχηματισμός χολόλιθων είναι πολυπαραγοντικός. Ορισμένοι παράγοντες ειναι η εθνικότητα, το γενετικό υπόβαθρο, η προχωρημένη ηλικία και το γυναικείο φύλο (συμπεριλαμβανομένης της εγκυμοσύνης), καθώς και η διατροφή, ο ΔΜΣ, ο διαβήτης τύπου 2 και η νόσος του Crohn (καθώς και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα) (39). Τα ποσοστά επίπτωσης της των χολόλιθων είναι έως και 30% και 12%, αντίστοιχα, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά τον τοκετό, και η νόσος της χοληδόχου κύστης είναι η πιο κοινή μη μαιευτική αιτία νοσηλείας στη μητέρα μετά τον τοκετό. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η χολή γίνεται λιθογόνος λόγω της σημαντικής αύξησης των επιπέδων των οιστρογόνων, που οδηγούν σε υπερέκκριση ηπατικής χοληστερόλης και λιθογονικότητα των χοληφόρων. Επιπλέον, οι αυξημένες συγκεντρώσεις προγεστερόνης μειώνουν τη λειτουργία κινητικότητας της χοληδόχου κύστης, με την επακόλουθη αύξηση του όγκου της χοληδόχου κύστης. Τέτοιες ανωμαλίες προάγουν σε μεγάλο βαθμό το σχηματισμό χολόλιθων. Ο κίνδυνος σχηματισμού χολόλιθου αυξάνεται κατά το τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. 


 Όσον αφορά τη διατροφή, μελέτες έχουν αναφέρει ότι ο κίνδυνος χολόλιθων συσχετίστηκε θετικά με την πρόσληψη κρέατος, την υπερ-κατανάλωση θερμιδών, το λίπος και τα κορεσμένα λιπαρά, ενώ συσχετίστηκε αρνητικά με την πρόσληψη λαχανικών και φυτικών ινών. (40) Η  δυτική διατροφή, δηλαδή η αυξημένη πρόσληψη λίπους, οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες και η μείωση της κατανάλωσης των φυτικών ίνων, είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη χολόλιθων. (41) Συγκρίνοντας μη χορτοφάγους με  χορτοφάγους, διαπίστωθηκε ότι ο επιπολασμός των χολόλιθων ήταν 1,9 φορές υψηλότερος στους μη χορτοφάγους από ό, τι στους χορτοφάγους. (42)  Μια μελέτη πάνω σε χορτοφάγους, διαπίστωσε ότι  ο επιπολασμός της νόσου της χοληδόχου κύστης (ασυμπτωματικοί χολόλιθοι ή ιστορικό χολοκυστεκτομής) ήταν σημαντικά χαμηλότερος στους χορτοφάγους από ότι τους παμφάγους συμμετέχοντες (12% έναντι 25%). (43)

 

Ο αιμικός σίδηρος που υπάρχει στο κόκκινο κρέας, ψάρι και πουλερικά, παρατηρήθηκε ότι σε μια μεγάλη μελέτη κοόρτης, μια υψηλότερη πρόσληψη αιμικού σιδήρου  συσχετίστηκε με έναν υψηλότερο κίνδυνο χολολιθίασης (44). Η κατανάλωση φυτικών πρωτεϊνών σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο χολοκυστεκτομής. Επιπλέον, η ακολουθία μιας διατροφής πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια και ελαιόλαδο έχει συσχετιστεί με τη μείωση του κινδύνου χολοκυστεκτομής στις γυναίκες. Οι ίνες μειώνουν το χρόνο διέλευσης μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο νόσου της χοληδόχου κύστης και χολοκυστεκτομής στις γυναίκες. Σε άλλη μελέτη, οι γυναίκες με την υψηλότερη πρόσληψη αδιάλυτων ινών είχαν 17% μειωμένο κίνδυνο χειρουργικής επέμβασης της χοληδόχου κύστης.  Μια άλλη μελέτη σχετικά με το όφελος της κατανάλωσης ξηρών καρπών διαπίστωσε ότι οι άνδρες που κατανάλωναν περισσότερα από 150γρ  ξηρών καρπών την εβδομάδα είχαν 30% χαμηλότερο κίνδυνο νόσου της χολόλιθου. Τόσο η παχυσαρκία όσο και η αντίσταση στην ινσουλίνη σχετίζονται με τη  νόσο της χοληδόχου κύστης.  Ο ΔΜΣ είναι ένας ισχυρός παράγοντας κινδύνου για τη νόσο της χοληδόχου κύστης.  Οι χορτοφάγοι και οι βιγκανς έχουν σημαντικά χαμηλότερο ΔΜΣ. Μελέτη Αμερικανών χορτοφάγων και βίγκαν διαπίστωσε ότι οι χορτοφάγοι είχαν μέσο ΔΜΣ 25,7 και οι βίγκαν μέσο ΔΜΣ 23,6.  Μια ευρωπαϊκή μελέτη διαπίστωσε ότι ο μέσος ΔΜΣ των χορτοφάγων και των βίγκαν ήταν 23,3 και 22,4 αντίστοιχα για τους άνδρες και 22,8 και 21,8 για τις γυναίκες.  Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος νόσου της χοληδόχου κύστης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. (27) Οι χορτοφάγοι, και ακόμη περισσότερο οι vegans, έχουν λιγότερη αντίσταση στην ινσουλίνη και έχουν πολύ μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2

Ενώ μια φυτική διατροφή δεν μπορεί να θεραπεύσει χολόλιθους που έχουν ήδη σχηματιστεί, λαμβάνοντας υπόψη την κλίμακα της νόσου , η πιθανότητα πρόληψης περίπου των μισών περιπτώσεων είναι πολύ σημαντική. Η φυτική διατροφή μπορεί  να αποτρέψει και να θεραπεύσει κοινές συννοσηρότητες όπως ο διαβήτης τύπου 2, η παχυσαρκία και η στεφανιαία νόσος που συσχετίζονται με την χολολιθίαση.

Εκκολπωματίτιδα 

Η δυτική διατροφή, με υψηλή περιεκτικότητα σε κόκκινο κρέας, επεξεργασμένα δημητριακά και γαλακτοκομικά με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά εμφανίζει ένα 55% μεγαλύτερο κίνδυνο εκκολπωματίτιδας σε σύγκριση με μια φυτική διατροφή. 

Μια case control study και δύο μεγάλης κλίμακας προοπτικές μελέτες κοόρτης διαπίστωσαν ότι η συχνή κατανάλωση κόκκινου κρέατος είναι παράγοντας κινδύνου για εκκολπωματίτιδα ή για νοσηλεία ως αποτέλεσμα της εκκολπικής νόσου . (5, 6, 7)

Το 1979, ένα ερευνητικό άρθρο στο βρετανικό περιοδικό, το Lancet, ανέφερε ότι ο επιπολασμός της εκκολπωματίτιδας στους χορτοφάγους ήταν σχεδόν το ένα τρίτο εκείνου των κρεατοφάγων. Σημειώθηκε σε αυτή τη μελέτη ότι οι χορτοφάγοι είχαν μέση πρόσληψη ινών 42 γρ / ημέρα σε σύγκριση με 21 γρ / ημέρα για τους κρεατοφάγους. Σε μια πιο πρόσφατη μελέτη, διαπιστώθηκε ότι οι χορτοφάγοι είχαν 30% μειωμένο κίνδυνο εκκολπικής νόσου σε σύγκριση με τα παμφάγους. 

Σε μια άλλη έρευνα, ο σχετικός κίνδυνος της εκκολπικής νόσου βρέθηκε να είναι 27% λιγότερο για χορτοφάγους και 72% λιγότερο για vegans σε σύγκριση με τους κρεατοφάγους. Η διαιτητική ίνα προσδιορίστηκε επίσης ως ανεξάρτητος παράγοντας, μειώνοντας τον σχετικό κίνδυνο της εκκολπικής νόσου κατά 41%. Άλλοι σημαντικοί παράγοντες ήταν η παχυσαρκία, η υπέρταση, το κάπνισμα, η θεραπεία αντικατάστασης ορμονών και τα  αντισυλληπτικά.

Ένας από τους λόγους για τους οποίους οι χορτοφάγοι, και ιδιαίτερα οι βίγκαν, έχουν χαμηλότερα ποσοστά εκκολπικής νόσου μπορεί να είναι η υψηλότερη πρόσληψη ινών και η χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης άλλων παραγόντων κινδύνου όπως η παχυσαρκία και η υπέρταση.  Μπορεί επίσης να υποτεθεί εύλογα ότι οι ιδιότητες των φυτικών τροφών (τα φυτοθρεπτικά συστατικά που περιέχουν) και η λιγότερο φλεγμονώδης εντερική χλωρίδα που έχουν οι χορτοφάγοι και ειδικά οι vegans, συμβάλλουν σημαντικά στη μειωμένη συχνότητα εμφάνισης της εκκολπωματίτιδας και των επιπλοκών της.  Η έλλειψη διαιτητικών ινών είναι  ο πιο σημαντικός παράγοντας κινδύνου που σχετίζεται με τον τρόπο ζωής για την ανάπτυξη της εκκολπωματίτιδας.  Η αντίληψη ότι τα άτομα με εκκολπική νόσο θα πρέπει να αποφεύγουν τους ξηρούς καρπούς, τους σπόρους, το καλαμπόκι και το ποπ κορν βασίζονται στην υπόθεση ότι τα θραύσματά τους θα μπορούσαν να επηρεάσουν και να εμποδίσουν ένα εκκολπισμό, προκαλώντας έτσι εκκολπωματίτιδα ή εκτροπή αιμορραγίας. Ωστόσο, μια μεγάλη προοπτική έρευνα τεκμηρίωσε μια αντίστροφη σχέση μεταξύ της κατανάλωσης καρυδιών και ποπ κορν και του κινδύνου εκκολπωματίτιδας. Επιπλέον, δεν παρατηρήθηκαν συσχετίσεις μεταξύ της κατανάλωσης καλαμποκιού και της εκκολπωματίτιδας ή μεταξύ της κατανάλωσης καρυδιών, καλαμποκιού ή ποπ κορν και της εκκολπικής αιμορραγίας ή της απλής εκτροπής. 


Τα ερευνητικά στοιχεία μέχρι στιγμής δείχνουν ότι μια φυτική, ή vegan, διατροφή που δίνει έμφαση στις φυτικές ίνες, ιδιαίτερα στις αδιάλυτες φυτικές ίνες, θα πρέπει να προτρέπεται σε ασθενείς που κινδυνεύουν απο εκκολπική νόσο. 

Crohn’s Disease

Η τρέχουσα τυπική θεραπεία για τη νόσο του Crohn περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή για τη διαχείριση των συμπτωμάτων και την πρόκληση ύφεσης και, όταν είναι απαραίτητο, εκτομή του εντέρου. Οι περισσότεροι ασθενείς με νόσο του Crohn απαιτούν χειρουργική επέμβαση κατά τη διάρκεια της ζωής τους, καθώς παίζει αναπόσπαστο ρόλο στον έλεγχο των συμπτωμάτων και στη θεραπεία των επιπλοκών της νόσου του Crohn, αλλά η χειρουργική εκτομή δεν είναι θεραπευτική. Λόγω του υψηλού ποσοστού υποτροπής της νόσου μετά την τμηματική εκτομή του εντέρου, η κατευθυντήρια αρχή της χειρουργικής διαχείρισης της νόσου του Crohn είναι η διατήρηση του εντερικού μήκους και της λειτουργίας. Τα συμπτώματα της νόσου του Crohn μπορεί να υποχωρήσουν με τη συνολική παρεντερική διατροφή ή τη συνολική εντερική διατροφή, αλλά είναι γνωστό ότι ξεσπούν μετά την επανάληψη των γευμάτων. Ως εκ τούτου, η τροφή στα γεύματα των ασθενών θεωρείται ότι είναι αιτιολογικός παράγοντας στη φλεγμονή του εντέρου. Ενώ η παρεντερική διατροφή είναι δυνατή, η διατροφή που λαμβάνεται από το στόμα πρέπει να προτιμάται εάν δεν προκαλεί φλεγμονή ή ακόμα καλύτερα, εάν μπορεί να αποτρέψει τις επιπλοκές και να προκαλέσει ύφεση. Αυτό φαίνεται να επιτυγχάνει μια χορτοφαγική διατροφή με βάση στοιχεία που διαθέτουμε. 

 

Η αιτιολογία της νόσου του Crohn είναι άγνωστη. Γενετικοί, μικροβιακοί, ανοσολογικοί, περιβαλλοντικοί, διατροφικοί και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες φαίνεται να εμπλέκονται όπως και το κάπνισμα και η χρήση αντισυλληπτικών και μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών παραγόντων. Επιδημιολογικες έρευνες αναδεικνύουν ότι η νόσος του Κρον είναι διαδεδομένη σε αναπτυγμένες χώρες. Η διατροφική δυτικοποίηση χαρακτηρίζεται από μια αυξημένη κατανάλωση ζωικής πρωτεΐνης, ζωικού λίπους και ζάχαρης. Οι δίαιτες πλούσιες σε ζωικές πρωτεΐνες και ζωικά λίπη οδηγούν στην μείωση των ωφέλιμων βακτηρίων στο έντερο. Ωστόσο, ο κίνδυνος της νόσου του Crohn έχει βρεθεί να μειώνεται κατά 70% στις γυναίκες και 80% στους νέους άνδρες μετά από μια σχεδόν χορτοφαγική δίαιτα.

 
 
 
 

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2010, χρησιμοποιώντας μια ημι-χορτοφαγική διατροφή, πέτυχε ποσοστό ύφεσης 100% σε 1 έτος και 92% σε 2 χρόνια. Μια πιο προηγμένη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2017 εξέτασε κατά πόσον θα μπορούσε να επιτευχθεί σημαντική βελτίωση χωρίς υποτροπές στη νόσο του Crohn ενσωματώνοντας μια φυτική διατροφή. Οι ασθενείς έλαβαν θεραπεία με infliximab και ακολουθησαν μια φυτική διατροφή. Κλινική ύφεση παρατηρήθηκε την 6η εβδομάδα, καθώς και ομαλοποίηση της συγκέντρωσης C-αντιδραστικής πρωτεΐνης (CRP) την 6η εβδομάδα και επούλωση των βλεννογόνων. Όλοι οι ασθενείς δηλαδή σε αυτή τη μελέτη που ολοκλήρωσαν το πρωτόκολλο πέτυχαν ύφεση την 6η εβδομάδα. Τα ποσοστά ύφεσης με πρόθεση θεραπείας και ανά πρωτόκολλο ανάλυσης ήταν 96% και 100%, αντίστοιχα. Αυτή η έρευνα έχει δείξει ότι μια φυτική διατροφή μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των βιολογικών παραγόντων όπως το infliximab και ότι η φαρμακοπρόσεγγιση δεν πρέπει να είναι μονόδρομος. 

 

Πως λειτουργεί μια φυτική διατροφή;

Μια φυτική διατροφή μπορεί να προωθήσει ένα πιο ευνοϊκό μικροβιακό εντερικό προφίλ. ΜΙα τέτοια διατροφή διαθέτει υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, οι οποίες είναι πηγές μεταβολικού καυσίμου για ζύμωση στου εντέρο απο τα μικρόβια τα οποία με τη σειρά τους, οδηγούν σε τελικά προϊόντα που μπορεί να χρησιμοποιηθούν από τον ξενιστή (π.χ. λιπαρά βραχείας αλυσίδας οξέα όπως το βουτυρικό οξύ). Αυτά τα τελικά προϊόντα μπορεί να έχουν άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις στη διαμόρφωση της υγείας του ξενιστή τους.  Οι φυσικά απαντώμενες ουσίες στα φυτικά τρόφιμα που έχουν αντιφλεγμονώδη δράση του εντέρου περιλαμβάνουν φυτοχημικά, αντιοξειδωτικά, μικροοργανισμούς, διαιτητικές ίνες και λιπίδια. Η βιβλιογραφία δείχνει ότι πολλά από αυτά τα φυσικά προϊόντα ασκούν την ευεργετική τους δράση μεταβάλλοντας την παραγωγή κυτοκινών. Συγκεκριμένα, τα φυτοχημικά όπως οι πολυφαινόλες ή τα φλαβονοειδή είναι οι πιο αντιφλεγμονώδεις ουσίες. Τα ωμεγα-3 λιπαρά πολυακόρεστα λιπαρά οξέα συνδέονται με τη ρύθμιση των επιπέδων του παράγοντα α νέκρωσης όγκου α (ΤΝΡ-α), ιντερλευκίνης (IL) -1, IL-6, επαγώγιμης συνθάσης νιτρικού οξειδίου και μυελοϋπεροξειδίου. Μελέτες που έχουν διεξαχθή  in vivo και in vitro, προσφέρουν στοιχεία ότι οι  πολυφαινολικές ενώσεις μπορούν να ρυθμίσουν την εντερική φλεγμονή. Οι πολυφαινόλες μπορούν  να αποτρέψουν ή να καθυστερήσουν την εξέλιξη της νόσου του Crohn. 

Case-Report 


Σε αυτό το case-report γίνεται αναφορά για ένα 25 χρόνο ασθενή, ο οποίος για πολλούς μήνες είχε χάσει πάρα πολλά κιλά, βίωνε διάρροια και συμπτώματα όμοια με γρίπης. Ειλεό- κολονοσκόπηση ανέδειξε μέτρια φλεγμονώδη βλεννογόνο με οζώδη συμφόρηση, έντονο ερύθημα και πολλαπλά ρηχά έλκη στον ειλεό. Του δόθηκε η διάγνωση της ήπιας νόσου του Κρόνς, όπου και του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή. Τα συμπτώματα του βελτιώθηκαν αλλά δεν σημείωσε κλινική βελτίωση ,καθώς συνέχισε να βιώνει κόπωση, πρήξιμο και διαλειμματικούς κοιλιακούς πόνους. Το Μάρτιο του 2017, για θρησκευτικούς λόγους, απέβαλε ζωικά προιόντα και επεξεργασμένα προιόντα από τη διατροφή του για 40 μέρες (εξακολουθούσε να του χορηγείται infliximab). Η διατροφή του πριν αυτές τις 40 μέρες ήταν τυπική Αμερικανική διατροφή με πολλά επεξεργασμένα σιτηρά / προιόντα, ζωικά προιόντα και ζωικά παράγωγα με χαμηλή πρόσληψη φρούτων και λαχανικών. Κατά τη περίοδο των 40 ημερών, ο 25 χρόνος βίωσε πλήρης ύφεση στα συμπτώματα του και λόγω αυτού αποφάσισε να ακολουθήσει μια ολικά αυστηρή φυτόφαγική διατροφή. Παράλληλα συμπεριέλαβε στη καθημερινότητα του τρέξιμο, γιόγκα και βάρη. Μετά από 6 μήνες που έκανε αυτές τις αλλαγές στο τρόπο ζωής τους, η επακόλουθη ειλεό-κολονοσκόπηση ανέδειξε ΠΛΗΡΗΣ επούλωση της βλεννογόνου με καθόλου σημάδια της νόσου του Κρόνς!

 

Να αναφέρω ότι αυτό είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό και ότι μέχρι στιγμής δεν έχουμε διαθέσιμες κλινικές δοκιμές με ελεγχόμενα γκρουπ για να εξετάσουμε το ρόλο της WFPB διατροφής στη νόσο του Κρονς, σε ένα μεγαλύτερο δείγμα του πληθυσμού. Το πως ο καθένας αντιδράει κάνοντας τη μετάβαση στην ολική χορτοφαγία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Αυτό το οποίο γνωρίζουμε από άλλες μελέτες είναι το θεραπευτικό ρόλο που παίζει μια ολικά αυστηρή χορτοφαγική διατροφή στο μικροβίωμα και σε εντεροπάθειες. 

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PLANTBASEDNTGR; 

To plantbasedntgr υπήρξε άμεση φιλοδοξία για την επιστημονικά καταρτισμένη ενημέρωση του Ελληνικού κοινού πάνω στα οφέλη της ολικής φυτοφαγίας στον ανθρώπινο οργανισμό. 

Η Μαρτιμιανάκη Νίκη, είναι πτυχιούχος Διατροφολόγος (Bsci 1st class)  με εξειδίκευση στην Θεραπευτική Διατροφολογία (Msc), την Αθλητική Διατροφολογία (cert) (ongoing) και Ολική φυτοφαγία (Pcert), όπου από την επαγγελματική της έδρα στην Αγγλία, μέσα από αυτήν την πλατφόρμα ενημερώνει το ελληνικό κοινό για τα οφέλη της ολικής φυτοφαγίας. Για υπηρεσίες εδω.

Αν βρίσκετε το περιέχομενο της σελίδας βοηθητικό, υποστηρίξτε την δουλειά μου:

©2018 by Plantbasedntgr. All rights reserved.

MEDICAL DISCLAIMER AND COPYRIGHTS DISCLAIMER

Όλες οι πληροφορίες που παρέχονται ΔΕΝ αποτελούν  ΙΑΤΡΙΚΗ και εξατομικευμένη ΣΥΜΒΟΥΛΗ. Αν αντιμετωπίζετε κάποιο θέμα υγείας ή έχετε ανησυχίες για την φυτοφαγική διατροφή, συμβουλεύεστε πάντα το γιατρό σας και έναν κατάλληλα εκπαιδευμένο αντίστοιχο επαγγελματία υγείας. Απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή του κειμένου και των πληροφοριών που υπάρχουν στο plantbasedntgr .Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση  του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του. Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής του plantbasednt.gr με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και το όνομα του δημιουργού.

  • Facebook - Black Circle
  • Instagram - Black Circle