• Facebook - Black Circle
  • Instagram - Black Circle

©2018 by Plantbasednt.gr. All rights reserved.

ΒΙΤΑΜΙΝΗ Κ

Η βιταμίνη Κ θεωρείται ένας απαραίτητος συμπαράγοντας στον ανθρώπινο οργανισμό για την παραγωγή διαφόρων πρωτεϊνών που εμπλέκονται στην πήξη και στην ομοιόσταση του ασβεστίου. Το όνομα της προέρχεται από το Γερμανικό όνομα koagulation, το οποίο σχετίζεται με τη πήξη του αίματος, απαραίτητη κατά τη διάρκεια τραυματισμού.

Συμπτώματα έλλειψης αυτής είναι σχετικά με ανικανότητα πήξης αίματος, με την αγγειακή ασβεστοποίηση,την οστεόπορωση. Η ανεπάρκεια βιταμίνης Κ θεωρείται κλινικά σημαντική μόνον όταν ο χρόνος προθρομβίνης αυξάνεται σημαντικά λόγω της μείωσης της δραστικότητας προθρομβίνης του αίματος. Έτσι, η ανεξέλεγκτη αιμορραγία είναι τα κλασικά σημάδια ανεπάρκειας βιταμίνης Κ, αν και αυτά τα αποτελέσματα εμφανίζονται μόνο σε σοβαρές περιπτώσεις. Επειδή η βιταμίνη Κ απαιτείται για την καρβοξυλίωση της οστεοκαλσίνης στα οστά, η ανεπάρκεια της βιταμίνης Κ θα μπορούσε επίσης να μειώσει την ανοργανοποίηση των οστών και να συμβάλει στην οστεοπόρωση.

 

Οι πιο γνωστές μορφές της βιταμίνης Κ είναι:

 

➡️ Βιταμίνη Κ1 ή φυλλοκινόνη, την οποία βρίσκουμε σε πράσινα φυλλώδη λαχανικά και σε ορισμένα φυτικά έλαια.

Τα βακτήρια στο έντερο συνθέτουν επιπρόσθετες μορφές από τη Κ1, κυρίως τη γνωστή βιταμίνη Κ2 ή μενακινόνη-4 (ΜΚ-4). Υπάρχει επίσης και μία συνθετική τοξική μορφή της βιταμίνης Κ, η Κ3 ή μεναδιόνη.Η Κ3 αποδείχθηκε ότι βλάπτει τα ηπατικά κύτταρα σε εργαστηριακές μελέτες που διεξήχθησαν κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 και του 1990, επομένως δεν χρησιμοποιείται πλέον σε διαιτητικά συμπληρώματα ή εμπλουτισμένα τρόφιμα.

Πολλοί ανησυχούν ότι δεν υφίσταται αρκετή μετατροπή της Κ1 σε Κ2 από διατροφικές πηγές.

Άτομα τα οποία διαθέτουν ένα υγιές μικροβίωμα, θα είναι σε θέση να κάνουν επαρκή μετατροπή σε Κ2. Όσα άτομα όμως έχουν κάνει αντιβιοτική χρήση (περισσότερο από 10 μέρες), λόγω τ’ οτι μπορεί να πάρει από 6 μήνες μέχρι και 3 χρόνια να επανέλθει το μικροβίωμα (αυτό εξαρτάται από τη βιοατομικότητα του καθενός), συμβουλεύεται κατόπιν ιατρικής παρότρυνσης η συμπληρωματική αγωγή της βιταμίνης Κ2. Διαφορετικά, το νάτο (ζυμωποιημένα φασόλια σόγιας) αποτελούν μία πλούσια πηγή Κ2 (23mcg K1, 941-998mcg K2/100 g/ ½ cup).

Διάφορες παθολογικές καταστάσεις ή φάρμακα που μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση της βιταμίνης Κ, είναι:

  1. Χρήση αντιβιοτικών (περισσότερο από 10 ημέρες)

  2. Η διλλαντίνη (η χρήση της κατά την εγκυμοσύνη ή τη νοσηλεία μπορεί να καταστρέψει τη βιταμίνη Κ στα νεογνά)

  3. Διατροφή χαμηλών λιπαρών και συμπληρώματα που μπλοκάρουν το λίπος

  4. Οι παράγοντες απομόνωσης των χολικών οξέων (οι οποίοι εμποδίζουν την απορρόφηση λίπους) όπως η χοληστυραμίνη, η κολεστιπόλη ή η κολεσεβέλαμ

  5. Orlistat, Xenical και Olestra (ο FDA απαιτεί την προσθήκη βιταμινών Κ, Α Ε και D σε προϊόντα διατροφής που περιέχουν Olestra)

  6. Μineral Oils

  7. Συντηρητικό βουτυλιωμένο υδροξυτολουόλιο (ΒΗΤ)

  8. Γαστρεντερικές ασθένειες, ασθένειες του ήπατος και φάρμακα με οιστρογόνα

Αξιόπιστες διατροφικές πηγές Κ2 είναι τα ζωικά παράγωγα, διότι αποθηκεύεται στους ιστούς και στην σάρκα των ζώων.

 

Οφέλη της βιταμίνης Κ;

Η βιταμίνη K2 φαίνεται να βελτιώνει την ποιότητα των οστών, γεγονός που οδηγεί σε μείωση των καταγμάτων. Ωστόσο, σε ορισμένες μελέτες η οστική πυκνότητα μπορεί να μην επηρεάζεται πάντοτε. Η καθημερινή χρήση 800 IU βιταμίνης D, 45 μgm βιταμίνης K2 και 1200 mg ασβεστίου φαίνεται να μειώνει το κίνδυνο εμφάνισης κατάγματος κατά 25%

Μάλιστα, η βιταμίνη Κ2 (ΜΚ-7) από ζυμωμένη σόγια διεγείρει τους οστεοβλάστες και αναστέλλει τους οστεοκλάστες με αποτέλεσμα την αναβολική επίδραση στην ασβεστοποίηση των οστών.

 

 Μια συστηματική μελέτη έδειξε ότι η  βιταμίνη Κ2 συμβάλλει στην πρόληψη καταγμάτων σε σπονδύλους κατά 60%, καταγμάτων ισχίου κατά 77% και μη σπονδυλικών καταγμάτων κατά 81% σε Ιάπωνες ασθενείς.

Μια μελέτη  με 241 ασθενείς με οστεοπόρωση που έλαβαν βιταμίνη Κ2 (45 μgm / ημέρα) μαζί με ασβέστιο έδειξε ότι διατήρησαν την οστική τους πυκνότητα, ενώ αυτοί που έλαβαν ασβέστιο και πλασέμπο έχασαν 2,5% οστική πυκνότητα. Επιπλέον, η ομάδα που έλαβε Κ2-ασβέστιο είχε κατά 65% λιγότερα κατάγματα.

 

Έχει φανεί ότι η συμπλήρωση βιταμίνης D, ασβεστίου και βιταμίνης Κ2 μειώνει την υποκαρβοξυλιωμένη οστεοκαλσίνη και βελτιώνει την οστική πυκνότητα του οστού. Έτσι, η προσθήκη βιταμίνης K2 είναι απαραίτητη για την καλή υγεία των οστών.

 

Σε μια προοπτική πληθυσμιακή μελέτη 4807 ατόμων χωρίς έμφραγμα του μυοκαρδίου στην αρχή που παρακολουθήθηκαν για 7 χρόνια, η υψηλή λήψη βιταμίνης Κ2 είχε ως αποτέλεσμα τον σημαντικό κίνδυνο μείωσης της στεφανιαίας καρδιακής νόσου, θνητότητας από όλες τις αιτίες, και σοβαρή αορτική ασβεστοποίηση.

 

Αναδυόμενα επιστημονικά δεδομένα αποκαλύπτουν ότι η βιταμίνη Κ μπορεί να είναι σημαντική στην πρόληψη της οστεοαρθρίτιδας. Η ανώμαλη ανοργανοποίηση του χόνδρου και των οστών έχει παρατηρηθεί με ανεπαρκή πρόσληψη βιταμίνης Κ.

 

Αποτελέσματα από μια διαχρονική μελέτη έδειξαν ότι οι ασθενείς που είχαν υποκλινική ανεπάρκεια βιταμίνης Κ είχαν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας γόνατος και αλλοιώσεις χόνδρων.

Ωστόσο μία τριετής τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη κλινική μελέτη δεν ανέδειξε κάποια επίδραση συμπληρωματικής βιταμίνης Κ1 έναντι πλασέμπο στη ραδιογραφική αρθρίτιδα των χεριών. Ωστόσο, οι ασθενείς που είχαν ανεπαρκή βιταμίνη Κ στο αρχικό στάδιο και που αργότερα κατάφεραν να αναπληρώσουν τα κενά τους, είχαν μία τάση να μειώσουν τη στένωση στους συνδέσμους κατά 47%.

 

Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η συμπλήρωση της βιταμίνης Κ2, μειώνει τη φλεγμονή στην αρθρίτιδα λόγω μείωσης επιπέδων της CRP. Η βιταμίνη Κ2 μπορεί να προκαλέσει απόπτωση στα αρθρικά κύτταρα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

 

Βιταμίνη Κ και αντιπηκτικά φάρμακα

Η αντιπηκτική δράση της βαρφαρίνης έχει ως αποτέλεσμα την οστεοπόρωση και την ανάγκη για βιταμίνη Κ2. Μια μελέτη που χρησιμοποίησε καθημερινά τη βιταμίνη Κ1 (150 μgm) σε ασθενείς με ασταθή αντιπηκτικό έλεγχο έδειξε ότι η αύξηση και η σταθεροποίηση των αποθεμάτων της Κ επέτρεψε τον καλύτερο έλεγχο της αντιπηκτικότητας διατηρώντας τη σταθερή ενεργοποίηση των εξαρτώμενων από τη βιταμίνη Κ παραγόντων πήξης.

 

Ωστόσο είναι σημαντικό, ότι η ΜΚ-7 μπορεί να παρεμποδίσει τη θεραπευτική αγωγή αντιπηκτικών φαρμάκων, όταν χρησιμoποιείται άνω των 50μgm/ d. Άτομα τα οποία παίρνουν αντιπηκτικά φάρμακα (βαρφαρίνη, κουμαδίνη), συμβουλέυονται από το γιατρό τους να αποφεύγουν πράσινα λαχανικά, ή να ελέγξουν την πρόσληψη αυτών.

Ημερήσιες Συνιστώσες για βιταμίνη Κ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πηγές Βιταμίνης Κ

Πράσινα φυλλώδη λαχανικά (collard greens, dandelion greens [πικραλίδες], λαχανίδα, Swiss chard, turnip greens [γογγύλια], σπανάκι) είναι οι πιο πλούσιες πηγές βιταμίνης Κ.

Άλλες πολύ καλές πηγές είναι τα σπαράγγια, τα αβοκάντο, το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών, το λάχανο, το κουνουπίδι, τα σταφύλια, το πράσινο τσάι, τα ακτινίδια, η κολοκύθα, ο αρακάς, τα προϊόντα σόγιας, το νόρι και άλλα φύκια. Το natto, ένα προϊόν από ζυμώση σόγιας, είναι μια μοναδική και αρκετά συγκεντρωμένη μορφή βιταμίνης Κ2.

 

Ο ρυθμός απορρόφησης της φυλλοκινόνης στην ελεύθερη μορφή της είναι περίπου 80%, αλλά ο ρυθμός απορρόφησης από τα τρόφιμα είναι σημαντικά χαμηλότερος. Η φυλλοκινόνη στα φυτικά τρόφιμα συνδέεται στενά με τους χλωροπλάστες, επομένως είναι λιγότερο βιοδιαθέσιμη από ότι από τα έλαια ή τα συμπληρώματα διατροφής. Για παράδειγμα, το σώμα απορροφά μόνο 4% έως 17% φυλλοκινόνη από το σπανάκι. Η κατανάλωση λαχανικών συγχρόνως με κάτι λιπαρό βελτιώνει την απορρόφηση φυλλοκινόνης από τα λαχανικά, αλλά η ποσότητα που απορροφάται είναι ακόμα χαμηλότερη από αυτή των ελαίων. 
Για παράδειγμα, προσθέτοντας λίγο λάδι, ή αβοκάντο, ελιές ή ταχίνι σε πηγές βιταμίνης Κ, αυξάνεται η απορρόφηση της. Για να μειώσεις την απώλεια της Κ, απέφυγε όσο μπορείς να μαγειρεύεις για πολύ ώρα τροφές πλούσιες σε Κ.

Κατέβασε εδώ το PDF file πάνω σε όλες τις φυτικές πηγές της βιταμίνης Κ

Institute of Medicine. Dietary reference intakes for vitamin A, vitamin K, arsenic, boron, chromium, copper, iodine, iron, manganese, molybdenum, nickel, silicon, vanadium, and zinc. Washington, DC: National Academy Press; 2001.