Γλυφοσάτη: τι πρέπει να γνωρίζεις γι' αυτήν.

Η γλυφοσάτη είναι ένα ευρέως γνωστό συστηματικό ζιζανιοκτόνο και αποξηραντικό καλλιεργειών, το οποίο δρα αναστέλλοντας το φυτικό ένζυμο 5-ενολοπυροσταφυλοσικιμική-3-φωσφορική συνθάση. Η γλυφοσάτη ανακαλύφθηκε από το χημικό της Monsanto, τον Τζον Ε. Φραντζ (1970), διατίθοντας την στη αγορά για γεωργική χρήση με την ονομασία Roundup. Η Μονσάντο, διαθέτει στην αγορά και γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες οι οποίες έχουν τροποποιηθεί για να έχουν αντοχή στη γλυφοσάτη, επιτρέποντας έτσι στους αγρότες να εξοντώνουν τα ζιζάνια χωρίς να καταστρέφουν τις καλλιέργειες τους. Η γλυφοσάτη η οποία κυκλοφόρησε το 1974 με το εμπορικό όνομα Round up ,καταστρέφει ζιζάνια και αγριόχορτα κάθε είδους που υπάρχουν οχι μόνο σε δενδροκαλλιέργειες αλλά και σε εθνικές οδούς γήπεδα, πάρκα δενδροστοιχίες και όπου αλλού. Η γλυφοσάτη κυκλοφορεί ως ενεργό συστατικό ζιζανιοκτόνων με διάφορες εμπορικές ονομασίες σε περισσότερες από 130 χώρες και χρησιμοποιείται σε ευρύ φάσμα καλλιεργειών. Στην Ελλάδα είναι γνωστή ως Roundup.

Τα προιόντα της γλυφοσάτης έχουν εγκριθεί από πολλούς υπέυθυνους φορείς παγκοσμίως, με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να έχει ενεκρίνει τη χρήση της στην χώρα μας για άλλα 5 χρόνια (06/03/2018-15/12/2023). Η χώρα μας προτείνει τη κατάργηση της μέσω αυτής της πενταετής διάρκειας. [3]

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σταύρος Αναχωρίτης αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η θέση της χώρας είναι ξεκάθαρη. Ζητάμε την κατάργησή του, αλλά με μία περίοδο προσαρμογής μία 5ετία. » Ο υπουργός τόνισε ότι είναι ευρέως διαδεδομένο προϊόν στους αγρότες ως «καθολικό ζιζανιοκτόνο, το οποίο είναι οικονομικό», κάτι που σημαίνει ότι δεν αυξάνει το κόστος καλλιέργειας για το οποίο έχουμε πρόβλημα στην Ελλάδα.

 

Είναι ασφαλής η χρήσης της;

 

Η χρήση της είναι αμφιλεγόμενη, διότι υπάρχουν ανησυχίες για τις επιπτώσεις της στον άνθρωπο και το περιβάλλον.

 

Το Μάρτιο του 2015, ο Διεθνής Οργανισμός Ερευνών για τον Καρκίνο ταξινόμησε τη γλυφοσάτη ως ‘πιθανώς καρκινογόνα για τον άνθρωπο’’ (κατηγορία 2Α) με βάση επιδημιολογικές μελέτες, μελέτες σε ζώα και εργαστηριακές έρευνες. [5,6] Στην ίδια κατάταξη περιλαμβάνεται και το κόκκινο κρέας. Πιο συγκεκριμένα, το ΙΑRC ανέφερε στο report ότι υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία για τη σύνδεση της γλυφοσάτης με το καρκίνο στους ανθρώπους.

 

Σε αρκετές επιστημονικές ανασκοπήσεις διερευνάται η πιθανότητα συσχέτισης της έκθεσης σε γλυφοσάτη με την εμφάνιση καρκίνου, όπως το μη-Hodgkin λέμφωμα. Μια μετα-ανάλυση του 2014 έδειξε αυξημένο κίνδυνο για λέμφωμα σε εργαζόμενους που εκτίθενται σε σκευάσματα γλυφοσάτης [4]. Ενώ πολλές έρευνες έχουν αναδείξει ότι οι άνθρωποι που δουλεύουν και χρησιμοποιούν αυτό το ζιζανοκτόνιο φαίνεται να διαθέτουν ένα υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, για το non-Hodgkin λεμφώμα, το report από μια μεγάλη έρευνα, την Agricultural Health Study, ανέφερε ότι δεν εντοπίστηκε κάμια συσχέτιση. Ωστόσο, άλλες έρευνες, συμπεριλαμβανομένου αυτές με τρωκτικά / ζώα, οδήγησαν το IARC στη ταξινόμηση της ως ‘’πιθανότατα’’ καρκινογόνα. Η γλυφοσάτη έχει συσχετιστεί με όγκους σε αρουραίους και ποντίκια, αλλά και σε μηχανιστικά στοιχεία το IARC αναφέρεται σε ζημίωση του DNA όταν ανθρώπινα κύτταρα εκτέθηκαν σε εργαστηριακό επίπεδο στη γλυφοσάτη [7]. To 2017, το ζιζανιοκτόνο είχε επίσης καταταχθεί ως χημικό το οποίο είναι γνωστό να προκαλεί καρκίνο στον άνθρωπο από το California Office of Environmental Health Hazard Assessment.

Στοιχεία που έχουμε από έρευνες :

1. Μία έρευνα από Γερμανούς ερευνητές εντόπισε υψηλές ποσότητες γλυφοσάτης συγκεντρωμένες στα ούρα αγελάδων γαλακτοβιομηχανίας και σε ανθρώπινα ούρα.

2. Ίχνη γλυφοσάτης έχουν εντοπιστεί σε δείγματα μελιού, σε βρεφικές φόρμουλες, σε σάλτσα σόγιας και ακόμα σε μητρικό γάλα.

3. Το Lancet αναφέρει ότι η γλυφοσάτη έχει ανιχνευθεί στον αέρα κατά τη διαδικασία ψεκάσματος, στο νερό και στο φαγητό.

4. Μετά-ανάλυση αναφέρει ότι η επαγγελματική χρήση γλυφοσάτης διπλασιάζει το κίνδυνο εμφάνισης non-Hodgkin λεμφώματος. Η μελέτη αυτή αναφέρθηκε σε έρευνες που ανέδειξε ότι αγρότες που εκτίθονται στη γλυφοσάτη διπλασιάζουν το κίνδυνο εμφάνισης πολλαπλού μυελώματος κατά 70-100%.

5. Τον Απρίλιο του 2019, το US Agency για Τοξικές Ουσίες και την Αρχειοθέτηση Νόσων δημοσίευσε το τοξικολογικό προφίλ την γλυφοσάτης όπου και επιβεβαιώθηκε μια μεγάλη αύξηση του καρκινικού κινδύνου από την έκθεση σε γλυφοσάτη.

6, Μια έρευνα του 2019 η οποία δημοσιεύτηκε στο International Journal of Epidemiology, δημοσίευσε δεδομένα τα οποία συλλέχθηκαν από πάνω από 30.000 αγρότες και γεωργικούς εργάτες από έρευνες που πήραν μέρος στη Γαλλία, τη Νορβηγία και τις Ηνωμένες Πολιτείες και ανέφεραν συνδέσεις μεταξύ της γλυφοσάτης και διάχυσης μεγάλων Β-cell λεμφωμάτων.

7, Μια ανάλυση του 2019 της Environmental Sciences Europe υποστήριξε οτι η κατηγοριοποίηση της γλυφοσάτης από την US EPA παράβλεψε ουσιώδεις επιστημονικές αποδείξεις γονοτοξικότητας που σχετίζονται με ζιζανιοκτόνα προϊόντα όπως το Roundup.

8. Η πρώτη μελέτη για την έκθεση σε γλυφοζάτη που δημοσιεύτηκε το 2017 και αφορούσε σε έγκυες γυναίκες από την Αμερική, μέσα από δείγματα ούρων ως άμεσο μέτρο έκθεσης, διαπίστωσε ανιχνεύσιμα επίπεδα γλυφοσάτης σε περισσότερο από το 90% των εγκύων γυναικών που εξετάστηκαν. Τα επίπεδα που ανιχθεύθηκαν συσχετίστηκαν σημαντικά με μειωμένο διάστημα κύησης. 

Επιπλέον, μια έρευνα του 2018 αναφέρει ότι η γλυφοσάτη κατέστρεψε ωφέλιμα εντερικά βακτήρια στις μέλισσες και τις έκανε πιο ευάλωτες σε θανάσιμες μολύνσεις. Οι μέλισσες και οι μπούμπουρες όταν αναζητούν τροφή μπορούν να εκτεθούν σε μια ποικιλία ξενοβιοτικών ουσιών, όπως είναι και η γλυφοσάτη. Συγκεκριμένα, η γλυφοσάτη επηρεάζει τη μικροβιακή κοινότητα του εντέρου των μελισσών, το οποιο κυριαρχείται απο 8 είδη. Η έρευνα βρήκε οτι η κοινότητα μικροβίων της μέλισσας επηρεάζεται από την έκθεση σε γλυφοσάτη κατά τη διάρκεια αλλά και μετά την εντερική αποίκιση και ότι η έκθεση σε γλυφοσάτη κατά τη διάρκεια της εντερικής αποίκισης αυξάνει την θνησιμότητα των μελισσών που εκτίθενται σε κάποιο ευκαιριακό παθογόνο. Μια άλλη έρευνα του 2015 στις μέλισσες βρήκε ότι η έκθεση σε ασφαλές επίπεδο εξασθενούσε τις διανοητικές ικανότητες των μελλισών.

 

Ωστόσο, έχουν υπάρξει και αντιπαραθέσεις. Μία βιομηχανική ομάδα αγροτικών εταιρειών που ονομάζεται Glyphosate Task Force ανέφερε ότι το πόρισμα του ΙΑRC αναδεικνύει σοβαρές ελλείψεις ως προς τη μεθοδολογική προσέγγιση των ερευνών που χρησιμοποιήθηκαν για να βγάλουν το πόρισμα. Η Μονσάντο ανέφερε χαρακτηριστικά ότι το IARC σκόπιμα απέρριψε εκατοντάδες επιστημονικές έρευνες [7]. 

Το πρόβλημα είναι ότι:

Η γλυφοσάτη απορροφάται από το φύλλωμα, και ελάχιστα από τις ρίζες. Φαίνεται να αναστέλλει το EPSP ένζυμο, διαταράσσοντας το shikimate μονοπάτι στα φυτά, το οποίο εμπλέκεται στη σύνθεση των 3 αρωματικών αμινοξέων (τυροσίνη, τρυπτοφάνη, και φαινυλαλανίνη) [8]. Το consensus που ισχύει είναι ότι το μονοπάτι αυτό από τη στιγμή που δεν εντοπίζεται στα θηλαστικά ζώα, αλλά μόνο στα φυτά, δεν ζημιώνει τον άνθρωπο ή τα ζώα. Ωστόσο, το μονοπάτι βρίσκεται στα εντερικά βακτήρια, τα οποία μέσω της ερευνητικής των τελευταίων χρόνων έχουμε δει το σημαντικό ρόλο τους σε ασθένειες. Τα βακτήρια που κατοικούν στο έντερο, μας βοηθούν στη σύνθεση βιταμινών, στην αποτοξίνωση ξενοβιοτικών στοιχείων και στην ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού μας συστήματος μέσω της φροντίδας του εντερικού τοιχώματος. Με βάση αυτά έχει γίνει η σύνδεση στο ρόλο της γλυφοσάτης σε φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου [8].

Περαιτέρω στοιχεία αναδεικνύουν ότι η έκθεση σε γλυφοσάτη μειώνει αισθητά τα επίπεδα μικροθρεπτικών στοιχείων, όπως του ασβεστίου, του μαγνησίου, σίδηρου, μαγγανίου [9]

Με τη γλυφοσάτη να ψεκάζεται σε τροφές που προορίζονται για τα ζώα κτηνοτροφικής παραγωγής, υπάρχουν στοιχεία που αναδεικνύουν τη διάσπαση των βακτηρίων του εντέρου από τη γλυφοσάτη σε βοοειδή και πουλερικά. Η γλυφοσάτη αποτελεί σημαντικός παράγοντας για το αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης από το Clostridium botulinum στα βοοειδή Γερμανίας τα τελευταία 10-15 χρόνια. Η γλυφοσάτη έχει αποδειχθεί να επηρεάζει αρνητικά το μικροβίωμα σε πουλερικά μειώνοντας τα ωφέλιμα βακτήρια και αυξάνοντας τον αριθμό παθογόνων οργανισμών στο έντερο.Υψηλά παθογόνοι οργανισμοί όπως η Σαλμονέλλα και το Κλοστρίδιο έχουν βρεθεί να αντιστέκονται στη γλυφοσάτη, ενώ ωφέλιμα βακτήρια όπως ο Enterococcus Bacillus & Lactobacillus ήταν ιδιαίτερα ευαίσθητοι.

Καποιοι αγρότες χρησιμοποιούν γλυφοσάτη σε non-GMO καλλιέργειες όπως είναι το σιτάρι, το κριθάρι, η βρώμη και οι φακές για να στεγνώνουν τις καλλιέργειες πριν την συγκομιδή τους, έτσι ώστε να επιταχύνουν την συγκομιδή. Αυτό είναι γνωστό ως dessication (Αφυδάτωση τροφίμων) 

Τότε γιατί αδειοδοτείται;

 

Έπειτα από δύο χρόνια έντονης διαμάχης, τα κράτη μέλη της ΕΕ αποφάσισαν στο τέλος του 2017 να ανανεώσουν την άδεια για την γλυφοσάτη για μια ακόμη πενταετία (όπως και στην Ελλάδα). Το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επισήμανε την έγκριση της γλυφοσάτης από τις δύο επιστημονικές υπηρεσίες της - την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών προϊόντων (ECHA), οι οποίοι δεν κατατάσσουν την ουσία αυτή ως καρκινογόνο. Αλλά η αμεροληψία της EFSA αμφισβητήθηκε έπειτα από αναφορές στα μέσα ενημέρωσης ότι οι σελίδες από την σχετική έκθεσή της είχαν αντιγραφεί και επικολληθεί (copy-paste) από αναλύσεις που περιέχονταν σε μια μελέτη της Monsanto.

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Guardian, κατά την έρευνά τους για να ανάψουν το πράσινο φως στη γλυφοσάτη το 2017, οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές (EFSA) βασίστηκαν στην έκθεση του ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Αξιολόγησης Κινδύνων (BfR) της Γερμανίας, η οποία αποτελεί «αντιγραφή και επικόλληση» μελετών της Monsanto και άλλων εταιρειών. Σημειώνεται πως η εν λόγω έκθεση οδήγησε στην ανανέωση της πενταετούς άδειας για το αμφιλεγόμενο προϊόν τον Δεκέμβριο του 2017, και ακολούθως στην αντίστοιχη από τη χώρα μας και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τον Μάρτιο του 2018.

Όπως αναφέρει η βρετανική εφημερίδα, η αποκάλυψη ήρθε κατόπιν μελέτης μιας ομάδας ευρωβουλευτών από αρκετά κόμματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία απέδειξε πως η μελέτη της BFR αποτελεί λογοκλοπή κατά 50,1% ολόκληρων κεφαλαίων για τους κινδύνους για την υγεία, περιλαμβάνοντας ολόκληρες παραγράφους και σελίδες κειμένων. Η αποκάλυψη έρχεται λίγες μόλις ώρες πριν από κρίσιμες αποφάσεις που αναμένεται να λάβει το Ευρωκοινοβούλιο για την ενίσχυση του ανεξάρτητου ελέγχου της διαδικασίας έγκρισης φυτοφαρμάκων.

Οι συντάκτες της έκθεσης δήλωσαν ότι βρήκαν «σαφείς αποδείξεις ότι η έρευνα της BfR παρουσιάστηκε σκόπιμα ως μία ανεξάρτητη εκτίμηση, ενώ στην πραγματικότητα ο φορέας απλώς αναπαρήγαγε τις εκτιμήσεις του αγροχημικού κλάδου».[SOURCE]

 

Στην Καλιφόρνια, δικαστικοί έχουν απονείμει περισσότερα από 2.2$ δισεκατομμύρια ως αποζημίωση σε τρία ξεχωριστά περιστατικά εναντίον της Bayer-Monsanto, με ισχυρισμούς ότι το Roundup προκαλεί καρκίνο και ότι η Μονσάντο γνώριζε για τους κινδύνους αυτούς για δεκαετίες κάτι το οποίο κάλυψε.

 

Αντίθετα, το Νοέμβριο 2015 η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων δήλωσε ότι «η ουσία είναι απίθανο να είναι γονοτοξική (δηλαδή επιβλαβής για το DNA) ή να αποτελεί καρκινογόνα απειλή για τους ανθρώπους», διευκρινίζοντας αργότερα ότι ίσως υπάρχουν εμπορικά σκευάσματα γλυφοσάτης που να είναι καρκινογόνα, αλλά οι μελέτες "που εξετάζουν τη δραστική ουσία γλυφοσάτη μόνο, δεν έδειξαν τέτοια επίπτωση.

Σκάνδαλα που έχει εμπλακεί η Μονσάντο:

1. Ο Εντουίν Χάρντεμαν ήταν ο πρώτος που κατέθεσε αγωγή κατά της Monsanto, υποστηρίζοντας ότι του προκάλεσε λέμφωμα non-Hodgkin. Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, ο 70χρονος ενάγων κατέθεσε ότι ψέκαζε με Roundup για 30 χρόνια, από το 1986, προτού διαγνωσθεί με καρκίνο. Ο Χάρντεμαν, δήλωσε ότι δε θα χρησιμοποιούσε το ζιζανιοκτόνο αν έφερε ένδειξη ότι μπορεί να προκαλέσει καρκίνο. Kέρδισε τελικά αποζημίωση 80 εκατομμυρίων δολαρίων. Η υπόθεση του Χάρντεμαν θεωρείταν κρίσιμη, καθώς η καταδίκη της Bayer αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για 9.000 εκκρεμείς υποθέσεις κατά του Roundup στα αμερικανικά αστικά δικαστήρια.

3745.jpg

2. Καλοκαίρι του 2018, η Μονσάντο υποχρεώθηκε από αμερικανικό δικαστήριο να πληρώσει αποζημίωση ύψους 289 εκατομμυρίων δολαρίων σε αγρότη, που προσβλήθηκε από καρκίνο εξαιτίας της χρόνιας χρήσης του ζιζανιοκτόνου roundup. O Dewayne Johnson, 46, και οι δικηγόροι του κατέθεσαν εναντίον της Μονσάντο, μετά που ο ίδιος ανέπτυξε καρκίνο non-Hodgkin. Ο ίδιος ήταν κηπουρός σε ένα σχολείο της Καλιφόρνια, όπου και συνήθιζε να ψεκάζει γλυφοσάτη. Οι γιατροί είπαν ότι ο Τζόνσον δε θα φτάσει να ζήσει πέραν του 2020, καθώς η υγεία του είναι πάρα πολύ κρίσιμη.

3. 2019, η Μονσάντο καλείται να πληρώσει μια γιγάντια αποζημίωση σε ηλικιωμένο ζευγάρι, που επίσης πάσχει από καρκίνο εξαιτίας της χρήσης του ίδιου ζιζανιοκτόνου. Οι Άλβα και Αλμπέρτα Πίλιοντ από την Καλιφόρνια κινήθηκαν νομικά ενάντια στην εταιρεία, θεωρώντας την υπεύθυνη για την ασθένειά τους, αφού χρησιμοποιούσαν επίσης το φονικό ζιζανιοκτόνο για δεκαετίες. Για την ακρίβεια, από τη δεκαετία του 70, όταν το roundup κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στην αγορά. Το δικαστήριο πείστηκε ότι το ζιζανιοκτόνο ευθύνεται για την προσβολή τους από ανίατη μορφή καρκίνου και επέβαλε στην Monsanto (για την ακρίβεια στο γερμανικό κολοσσό Bayer που την έχει πλέον αγοράσει) να καταβάλει ως αποζημίωση 18 εκατ. δολάρια στον Άλβα Πίλιοντ, 37 εκατ. στην Αλμπέρτα Πίλιοντ και ένα δισεκ. δολάρια στον καθένα ως πρόσθετα, τιμωρητικά ποσά πέραν της αποζημίωσης, διότι η εταιρεία δεν φρόντισε να προειδοποιεί επαρκώς τους πελάτες της για τους κινδύνους που συνεπαγόταν η χρήση του ζιζανιοκτόνου της για την ανθρώπινη υγεία και για αμέλεια.

Η διοίκηση του γερμανικού κολοσσού χαρακτήρισε την απόφαση απογοητευτική και διαβεβαίωσε ότι θα ασκήσει έφεση. Επισήμανε ότι ο Άλβα και η Αλμπέρτα Πίλιοντ είχαν πολλά προβλήματα υγείας επί σειρά ετών και διέτρεχαν κίνδυνο να εμφανίσουν λέμφωμα μη-Χότζκιν ούτως ή άλλως, καθώς και ότι η ετυμηγορία έρχεται σε διαμετρική αντίθεση με το συμπέρασμα της ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος (Environmental Protection Agency, ΕPA) ότι «δεν υπάρχουν κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία» από τη χρήση της γλυφοσάτης, της δραστικής ουσίας του ζιζανιοκτόνου Ράουνταπ. 

Ο γερμανικός αγροτοχημικός κολοσσός διατείνεται ότι οι μελέτες που εκπόνησαν επί δεκαετίες επιστήμονες της Μονσάντο και άλλοι απέδειξαν πως η γλυφοσάτη και το Ράουνταπ δεν αποτελούν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, ενώ ακριβώς το ίδιο είναι το συμπέρασμα πολλών εποπτικών φορέων διεθνώς.

 

Παρ' όλα αυτά, η Bayer  είναι αντιμέτωπη με πάνω από 13.400 αγωγές στην αμερικανική δικαιοσύνη για παρόμοιες υποθέσεις.

 

Οι προηγούμενες δύο καταδικαστικές αποφάσεις προκάλεσαν μεγάλη πτώση της τιμής των μετοχών της Μπάγερ. Οι μέτοχοί της επικρίνουν τη διοίκηση του γερμανικού κολοσσού για τον τρόπο που χειρίστηκε την εξαγορά της Μονσάντο και τα δικαστικά προβλήματα που κληρονόμησε. Η εταιρεία έχει χάσει 30 δισεκατομμύρια ευρώ από την κεφαλαιοποίησή της μετά την πρώτη ετυμηγορία.

Γλυφοσάτη και τρόφιμα

Ορισμένοι γεωργοί χρησιμοποιούν γλυφοσάτη σε μη γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες, όπως σιτάρι, κριθάρι, βρώμη και φακές, για να στεγνώσουν την καλλιέργεια πριν από τη συγκομιδή, προκειμένου να επιταχυνθεί η συγκομιδή. Αυτή η πρακτική, γνωστή ως αποξήρανση, μπορεί να αποτελέσει σημαντική πηγή διατροφικής έκθεσης στη γλυφοσάτη.

https://usrtk.org/pesticides/glyphosate-health-concerns/

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PLANTBASEDNTGR; 

To plantbasedntgr υπήρξε άμεση φιλοδοξία για την επιστημονικά καταρτισμένη ενημέρωση του Ελληνικού κοινού πάνω στα οφέλη της ολικής φυτοφαγίας στον ανθρώπινο οργανισμό. 

Η Μαρτιμιανάκη Νίκη, είναι πτυχιούχος Διατροφολόγος (Bsci 1st class)  με εξειδίκευση στην Θεραπευτική Διατροφολογία (Msc), την Αθλητική Διατροφολογία (cert) (ongoing) και Ολική φυτοφαγία (Pcert), όπου από την επαγγελματική της έδρα στην Αγγλία, μέσα από αυτήν την πλατφόρμα ενημερώνει το ελληνικό κοινό για τα οφέλη της ολικής φυτοφαγίας. Για υπηρεσίες εδω.

MEDICAL DISCLAIMER AND COPYRIGHTS DISCLAIMER

Όλες οι πληροφορίες που παρέχονται ΔΕΝ αποτελούν  ΙΑΤΡΙΚΗ και εξατομικευμένη ΣΥΜΒΟΥΛΗ. Αν αντιμετωπίζετε κάποιο θέμα υγείας ή έχετε ανησυχίες για την φυτοφαγική διατροφή, συμβουλεύεστε πάντα το γιατρό σας και έναν κατάλληλα εκπαιδευμένο αντίστοιχο επαγγελματία υγείας. Απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή του κειμένου και των πληροφοριών που υπάρχουν στο plantbasedntgr .Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση  του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του. Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής του plantbasednt.gr με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και το όνομα του δημιουργού.

  • Facebook - Black Circle
  • Instagram - Black Circle

©2018 by Plantbasedntgr. All rights reserved.