• Facebook - Black Circle
  • Instagram - Black Circle

©2018 by Plantbasednt.gr. All rights reserved.

Μέλι

Οι μέλισσες είναι ιδιαιτέρως κοινωνικά και συνεργατικά έντομα. Διαθέτουν μία μοναδική και περίπλοκη μορφή επικοινωνίας, βασισμένη στην όραση, την κίνηση και την οσμή, που ακόμη και οι επιστήμονες δεν κατανοούν πλήρως.

Είναι γνωστό πως επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω πολύπλοκων «χορευτικών» κινήσεων.

Έρευνα έχει δείξει πως οι μέλισσες έχουν την ικανότητα της αφηρημένης σκέψης, καθώς και της αναγνώρισης των μελών της οικογένειάς τους ανάμεσα σε άλλες μέλισσες στην κυψέλη.

Οι μέλισσες τρέφονται από τη γύρη, αλλά το μέλι είναι η μόνη τους πηγή τροφής σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, και περιέχει θρεπτικές ουσίες που προορίζονται για δική τους κατανάλωση.

Το μέλι αποτελεί πιθανότατα το πιο αμφιλεγόμενο ζήτημα όσον αφορά την κατανάλωση-εκμετάλλευση του, με πολλούς να το θεωρούν λανθασμένα ως ένα vegan friendly product. Μια κυρία αιτία αυτής της “διαμάχης” είναι η ιδεολογία ότι οι μέλισσες “παράγουν” ή “κατασκευάζουν” το μελί ειδικά για εμάς.

Ας δούμε όμως τους λόγους για τους οποίους κάτι τέτοιο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και ότι το μέλι δε προορίζεται για εμάς.

 

ΤΟ ΜΕΛΙ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΨΕΛΗΣ
 

Το μέλι φτιάχνεται από τις μέλισσες για τις μέλισσες ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ και η συγκομιδή του από ανθρωπινά χέρια μπορεί να προκαλέσει τεράστια προβλήματα τόσο στην υγειά των εντόμων αυτών καθώς και σε ολόκληρο το οικοσύστημα. Το μέλι είναι βασική πηγή ενέργειας των μελισσών και χωρίς αυτό παύουν να υπάρχουν καθώς τους παρέχει όλα τα αναγκαία θρεπτικά συστατικά και ειδικά σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες.

Μια μέλισσα, ίσως επισκεφθεί περίπου 1000-1500 άνθη προκείμενου να εξασφαλίσει την κατάλληλη ποσότητα στο στομάχι της, για να ξεκινήσει η διαδικασία μετατροπής του νέκταρ, μεσώ ενζύμων, σε μέλι.Έπειτα από την επιστροφή της στην εκάστοτε κυψέλη, οι μέλισσες“εργάτες” βοηθούν περαιτέρω στην διαδικασία αυτή, και ύστερα η κυψέλη σαν ενιαία μονάδα τροφοδοτεί το κάθε “μέλος” με επαρκή ποσότητα.

Εδώ είναι πολύ σημαντικό να αναφέρουμε ότι η κάθε μέλισσα μπορεί να παράξει 1/4 μιας κουταλιάς της σούπας σε όλη της την ζωή, με λίγα λόγια πάρα πολύ μικρή ποσότητα από ότι οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν ότι συμβαίνει.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΕΙΔΗ ΜΕΛΙΣΣΑΣ ΠΟΥ ΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΛΛΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΟΝΟ 7 ΕΙΔΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΠΙΚΟΝΙΑΖΟΥΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΦΥΤΑ.

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΜΩΣ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΜΕΛΙΟΥ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΗΘΙΚΟ, ΑΣ ΔΟΥΜΕ ΠΑΡΑΚΑΤΩ :

Οι συμβατικοί μελισσοκόμοι στοχεύουν να συλλέξουν την μέγιστη ποσότητα μελιού από την εκάστοτε κυψέλη. Όταν γίνει η συλλογή τότε η αντικατάσταση του μελιού στην κυψέλη γίνεται με ζάχαρη. Όντας ένα υλικό με μηδενική θρεπτική άξια μπορούμε όλοι να καταλάβουμε πόσο κακό προξενεί αυτό στην υγειά των εντόμων.

Οι μελισσοκόμοι αντικαθιστούν το μέλι που παίρνουν από την κυψέλη με ένα υποκατάστατο ζάχαρης, το οποίο είναι πολύ χειρότερο, από θρεπτικής άποψης, για την υγεία των μελισσών. Το φθηνό υποκατάστατο ζάχαρης δεν περιέχει τα θρεπτικά στοιχεία, τα λίπη και τις βιταμίνες που έχει το μέλι. Αυτή η ανήθικη πρακτική αναγκάζει τις μέλισσες να εργάζονται παραπάνω για να αντικαταστήσουν το μέλι που λείπει. Κατά τη διάρκεια της αφαίρεσης του μελιού από την κυψέλη, πολλές μέλισσες πεθαίνουν, καθώς τσιμπούν τους μελισσοκόμους.

Άλλη μια συνηθισμένη πρακτική των μελισσοκόμων είναι η καταστροφή ολόκληρων των κυψελών αφότου συλλέξουν το μέλι, σε μια προσπάθεια να διατηρήσουν χαμηλά το κόστος. Συχνά καταστρέφουν το μελίσσι χρησιμοποιώντας κυανιούχο αέριο. Ένας ακόμη λόγος θανάτου ή ακρωτηριασμού των φτερών και των ποδιών των μελισσών είναι ο απρόσεκτος χειρισμός.

Στην Μελισσοκομία, η εκτροφή γίνεται με σκοπό την ανάπτυξη όσο μεγαλύτερης ποσότητας μελιού είναι δυνατόν να παραχθεί. Αυτή η κτηνοτροφία μπορεί να προκαλέσει τεράστια προβλήματα στην γονιδιακή δεξαμενή πληθυσμού των μελισσών και να αυξήσει τον κίνδυνο ασθενειών σε αυτές, οι οποίες (ασθένειες) μεταφέρονται από κυψέλη σε κυψέλη λόγω μεταφοράς τους από τον άνθρωπο. Κατ΄ επέκταση, αυτό έχει ως αποτέλεσμα την μεταφορά αυτών των ασθενειών σε άλλους επικονιαστές- είδη στα οποία και άνθρωποι αλλά και πολλά ζώα βασιζόμαστε.

Η ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Πρώτα γίνεται η επιλογή μέλισσας αρσενικού γένους (Κηφήνας) για την συλλογή σπέρματος, με την χρήση ένεσης. Έπειτα στην Βασίλισσα χορηγείται διοξείδιο του άνθρακα προκείμενου να αναισθητοποιηθεί (σπάνια τηρείται η πρακτική στις μεγάλες βιομηχανίες), ούτως ώστε να προχωρήσει η διαδικασία. Εφόσον συλλεχθεί το σπέρμα ο κηφήνας θανατώνεται καθώς έχει “ζευγαρώσει” με την Βασίλισσα. Εδώ να αναφερθεί ότι διατηρείται έως και 2 εβδομάδες το σπέρμα σε θερμοκρασία δωματίου σε ειδικές κάψουλες.

Όταν έρθει η στιγμή για την τεχνητή γονιμοποίηση η Βασίλισσα τοποθετείται σε μικρό πλαστικό δοχείο, ανάποδα. Με ειδικά εργαλεία συγκρατείται το κεντρί της και την “ανοίγουν” προκείμενου να εισχωρήσουν το σπέρμα. Εφόσον η διαδικασία ολοκληρωθεί η Βασίλισσα επιστρέφεται στην κυψέλη. Εν συνεχεία, πολλές φορές για να μειωθούν τα κόστη, γίνεται διαλογή στις κυψέλες.

Μια συνηθισμένη πρακτική είναι να κόβουν τα φτερά της Βασίλισσας μέλισσας για να την εμποδίσουν να εγκαταλείψει την κυψέλη πράγμα που θα σήμαινε μείωση της παραγωγικότητας άρα λιγότερο κέρδος. Με αυτόν τον τρόπο ολοκληρώνεται η διαδικασία γονιμοποίησης χωρίς το ρίσκο καταστροφής ή αστοχίας παράγωγης.

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΛΙΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝ

Οι μέλισσες εκτρέφονται με σκοπό την παραγωγή. Ωστόσο, η εκτροφή μερικές φορές περιλαμβάνει τη μεταφορά διαφορετικών ειδών μελισσών στην ίδια κυψέλη, γεγονός το οποίο αυξάνει την ευαισθησία τους όσον αφορά τις ασθένειες και το θάνατο.

Αυτές οι ασθένειες στη συνέχεια μεταδίδονται σε χιλιάδες άλλους επικονιαστές, στους οποίους εμείς και άλλα ζώα βασιζόμαστε (για την επιβίωσή μας).

Εξαιτίας της μαζικής εκτροφής μελισσών, έχει μειωθεί ο αριθμός των βομβίνων (καθ. μπάμπουρες) και πολλών ειδών πτηνών.

Οι πληθυσμοί των εκτρεφομένων μελισσών ορισμένες φορές υποκύπτουν σε μια ασθένεια που ονομάζεται «διαταραχή κατάρρευσης της αποικίας» – το οποίο οι επιστήμονες συνδέουν με το «άγχος διαχείρισης των μελισσών», τη «δηλητηρίαση από φυτοφάρμακα» και «ανεπαρκή αναζήτηση τροφής / κακή διατροφή».

Και τι γίνεται με το διατροφικό κομμάτι;

Ένα ερώτημα που δέχομαι διαρκώς είναι ποια είναι η γνώμη μου για το μέλι και κατά πόσο αυτό είναι υγιεινό. Όταν λέμε υγιεινό, με γνώμονα τι; Συγκρίνοντας το με τι; Με την άσπρη ζάχαρη; Το σιρόπι καλαμποκιού;
 

Το μέλι είναι ενα γλυκαντικό με χημική σύσταση όμοια με το σιρόπι καλαμποκιού υψηλής φρουκτόζης (High Fructose Corn Syrup / HFCS) και τη σουκρόζη. Ενώ το σιρόπι καλαμποκιού και η σουκρόζη θεωρούνται επιβλαβή για την υγεία μας , το μέλι έχει δοξαστεί για τις αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, αντι-καρκινικές και αντιβακτηριακές ιδιότητες κυρίως λόγω των φυτοχημικών που διαθέτει και επειδή θεωρείται φυσικό γλυκαντικό. Μάλιστα έχει υποθεί ότι όσο πιο σκούρο χρώμα έχει το μέλι, τόσο πιο υψηλό είναι περιεχόμενο πολυφαινόλων που διαθέτει.

Αποτελέσματα από μια τυχαιοποιημένη διασταυρωτικη μελέτη ανέδειξαν ότι 50γρ μέλι την ημέρα για 2 εβδομάδες δεν εμφάνισαν καμία διαφορά ως προς τη γλυκαιμική απόκριση συγκριτικά με τη σουκρόζη και το σιρόπι καλαμποκιού. Το μέλι, η σουκρόζη και το σιρόπι εμφάνισαν την ίδια μεταβολική, λιπιδιακή και φλεγμονώδη απόκριση σε όλους τους συμμετέχοντες και αυτό λόγω τ’ ότι το μέλι έχει τα ίδια επίπεδα σακχάρων. Με λίγα λόγια όσο ‘φυσικό’ και αν θεωρείται το μέλι ο οργανισμός το αναγνωρίζει ως ζάχαρη. Μάλιστα το μέλι διαθέτει την ίδια περιεκτικότητα σε φρουκτόζη όσο και το σιρόπι καλαμποκιού (40.9 και 41γ/100γρ αντιστοίχως).

Άρα αυτό τι μας δείχνει; Το μέλι ναι είναι πιο υγιεινό λόγω των αντιμικροβιακών, αντι-καρκινικών κλπ ιδιοτήτων που διαθέτει, ωστόσο παραμένει ζάχαρη και ο οργανισμός το αναγνωρίζει σα ζάχαρη προκαλώντας ίδια ινσουλινοαπόκριση όπως το σιρόπι καλαμποκιού και τη σουκρόζη.

Προτίμησε γλυκαντικά στην ολόκληρη μορφή τους (whole foods) ή φυσικά γλυκαντικά όπως σιρόπι σφενδάμου ή ζάχαρη καρύδας ή προιόντα από χουρμάδες.

 

Περισσότερα στοιχεία:

Keeping honeybees doesn’t save bees – or the environment

Η ευρωπαϊκή μέλισσα (Apis mellifera) είναι ένα είδος κοινωνικής μέλισσας που έχει εξημερωθεί για την επικονίαση των καλλιεργειών και την παραγωγή μελιού. Μεγάλος αριθμός μελισσών μπορεί να βλάψει ενεργά τους άγριους πληθυσμούς των μελισσών, επειδή ανταγωνίζονται άμεσα για το νέκταρ και τη γύρη.

Αυτό δεν είναι ένα πρόβλημα όταν τα λουλούδια είναι άφθονα, αλλά σε περιβάλλοντα όπου οι πόροι είναι περιορισμένοι, οι άγριες μέλισσες μπορεί να υπερισχύσουν. Η έλλειψη λουλουδιών είναι ένας από τους κύριους παράγοντες πίσω από τη μείωση των πληθυσμών των μελισσών. Πρωτοβουλίες όπως η αστική μελισσοκομία ασκούν μεγαλύτερη πίεση στις άγριες μέλισσες και επιδεινώνουν την πτώση.

Οι μέλισσες είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές στη συλλογή γύρης και την επιστροφή της στις κυψέλες τους, αλλά ως εκ τούτου μεταφέρουν λίγη στα λουλούδια που επισκέπτονται. Αυτές είναι ποσοτικά λιγότερο αποτελεσματικές στην επικονίαση από ό, τι οι άγριες μέλισσες (Garibaldi et al, 2013). Όταν οι μέλισσες εμφανίζονται σε μεγάλους αριθμούς, μπορούν να ωθήσουν στην απομάκρυνση των άγριων μελισσών από μια περιοχή, καθιστώντας δυσκολότερη την αναπαραγωγή των άγριων φυτών (Thomson, 2016). Οι μέλισσες δεν υποκαθιστούν τους άγριους επικονιαστές, επομένως πρέπει να προστατέψουμε ολόκληρη την κοινότητα των μελισσών για την επίτευξη καλής ποιότητας επικονίαση. Οι κυψέλες των μελισσών διακινούνται τακτικά σε τοπικό και διεθνές επίπεδο, επιτρέποντας την ταχεία εξάπλωση ασθενειών και παρασίτων, όπως ο παραμορφωμένος ιός πτερυγίων και το ακάρεα Varroa. Αυτά τα παθογόνα μπορούν να μεταφερθούν από τις διαχειριζόμενες κυψέλες σε πληθυσμούς άγριων μελισσών και να εξαπλωθούν μεταξύ ειδών άγριας μέλισσας όταν επισκέπτονται το ίδιο λουλούδι (Furst et al, 2014Graystock et al, 2015). Οι υπεύθυνοι μελισσοκόμοι πρέπει να λάβουν μέτρα για τον έλεγχο των επιπέδων των παθογόνων παραγόντων μέσα στις κυψέλες τους, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η μετάδοση στις άγριες μέλισσες.

Κατά την εξέταση των  στοιχείων, η αύξηση της ερασιτεχνικής μελισσοκομίας είναι πιθανό να προκαλέσει περισσότερη βλάβη παρά καλό.