• Facebook - Black Circle
  • Instagram - Black Circle

©2018 by Plantbasednt.gr. All rights reserved.

ΣΟΓΙΑ

Τι γίνεται με την κατανάλωση της σόγιας στη vegan διατροφή;

Στην αγορά πλέον μπορούμε να συναντήσουμε πολλά προϊόντα σόγιας όπως γάλα σόγιας, γιαούρτι σόγιας, τυρί σόγιας, τέμπε, miso, και διάφορα υποκατάστατα κρέατος από σόγια. Η σόγια αποτελεί μία εξαιρετικά ποιοτική μορφή πρωτεΐνης, με πολλές επιστημονικές έρευνες να αναδεικνύουν την προστασία που προσφέρει έναντι σε χρόνιες ασθένειες.Αλλά υπάρχει και τεράστια παραπληροφόρηση, που βασίζεται σε κακά επιστημονικά τεκμήρια. Η όλη ανησυχία περί κατανάλωσης της σόγιας εναπόκειται στις υψηλές συγκεντρώσεις φυτοοιστρογόνων, πολυφαινόλες με παρόμοια μοριακή δομή όπως τα ανθρώπινα ενδογενή οιστρογόνα, οι οποίες εξακολουθούν να εγείρουν αμφιβολίες για την ασφαλή χρήση, ιδιαίτερα σε υψηλή δόση.

Κατανάλωση σόγιας στην Ασία

 

Οι μεγάλοι παγκόσμιοι καταναλωτές σόγιας αναγνωρίζονται ιστορικά στους ασιατικούς πληθυσμούς. Η μεγάλη κατανάλωση στις ασιατικές περιοχές εξαρτάται από πολλές παραδοσιακές ασιατικές τροφές που χρησιμοποιούν το σόγια ως το κύριο συστατικό. Σε αυτή τη μελέτη αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι  η μέση πρόσληψη πρωτεΐνης σόγιας κυμαίνεται μεταξύ 6 και 11 g ανά ημέρα με πρόσληψη ισοφλαβονών 23-54 mg ημερησίως για τον ενήλικο πληθυσμό της Ιαπωνίας.Στην Κορέα η πρόσληψη ισοφλαβόνης σόγιας εκτιμάται ότι είναι περίπου 15 mg ημερησίως με περίπου 21 g παραδοσιακών τροφών σόγιας ημερησίως ανά κάτοικο. Το 2002, μετρήθηκε η κατανάλωση της σόγιας σε 35.955 ενήλικες από τη Ευρωπαϊκή προοπτική έρευνα για τον καρκίνο και τη διατροφή (EPIC) σε 10 ευρωπαϊκές χώρες (Ηνωμένο Βασίλειο, Κάτω Χώρες, Σουηδία, Ισπανία, Νορβηγία, Ιταλία, Ελλάδα, Γερμανία, Γαλλία και Δανία ). Η κατανάλωση σόγιας ήταν πολύ χαμηλή μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, με συνολικά 681 (1,9%) συμμετέχοντες να αναφέρουν ότι καταναλώνουν τροφές σόγιας ή σόγιας και με τη μεγαλύτερη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου. Είναι ενδιαφέρον ότι μια υποομάδα ατόμων του  UK-EPIC, που ορίζονταν ως (HHL) μη-κρεατοφάγοι, ιχθυοφάγοι, χορτοφάγοι ή vegans έδειξε την υψηλότερη πρόσληψη σόγιας σε σύγκριση με ολόκληρο το δείγμα- ειδικότερα, σε σύγκριση με το 1% των ανδρών και το 2% των γυναικών μεταξύ των βρετανών συμμετεχόντων στο γενικό πληθυσμό, το 35% των ανδρών και το 24% των γυναικών μεταξύ των HHL που ανέφεραν την κατανάλωση τους σε σόγια. UK HHL του Ηνωμένου Βασιλείου κατανάλωσαν μέχρι 149 γραμμάρια ανά ημέρα υποκατάστατα γάλακτος σόγιας με πρόσληψη ισοφλαβόνης να φθάνει τα 15-30 mg την ημέρα.

Σε επιδημιολογικές μελέτες, παραδοσιακές ασιατικές δίαιτες πλούσιες σε φυτοοιστρογόνα συνδέονται με:

  • χαμηλότερους κινδύνους στεφανιαίας νόσου [1, 2]

  • πιθανά όφελη σε ορμονοεξαρτώμενο προστάτη [3]

  • στήθος [5,6] 

  • εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα [7]

  • οστεοπόρωση [8]


Σόγια και Υποθυροειδισμός
 

Μελέτες in vivo πάνω στη λειτουργία του θυροειδούς έχουν προκαλέσει κάποιες ανησυχίες σχετικά με τις επιπτώσεις διαταραχής της σόγιας σε άτομα με κλινικές ή υποκλινικές ασθένειες του θυρεοειδούς.Ωστόσο, είναι απίθανο τα τρόφιμα σόγιας να μπορούν να αλλάξουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς σε άτομα ευθυρεοειδούς ακόμη και σε ιωδιοπενικές περιστάσεις [1,2,3]. Η in vitro αναστολή της δραστηριότητας της θυρεοξειδάσης δεν ακολουθήθηκε από διαταραχή του μεταβολισμού του θυρεοειδούς αδένα σε άτομα που καταναλώνουν τροφές πλούσιες σε φλαβονοειδή, ακόμη και με την πρόσληψη απομονωμένης γενιστείνης σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση. Σε μια cross-sectional επιδημιολογική μελέτη πάνω σε κατοίκους της Βόρειας Αμερικής που ανήκουν στην εκκλησία the Seventh-day Adventist, βρέθηκε μια σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ της πρόσληψης σόγιας και της ορμονικής διέγερσης του θυρεοειδούς (TSH) στις γυναίκες, αλλά όχι στους άνδρες. Αν και η σχετικά χαμηλή πρόσληψη ιωδίου στην κοόρτη μπορεί να εξηγήσει εν μέρει την ευαισθησία του θυρεοειδούς στη σόγια. Εργαστηριακές μελέτες έχουν αναδείξει την ανασταλτική επίδραση των ισοφλαβόνων σόγιας σε μορφή αγλυκόνης στη σύνθεση θυροξίνης από τον θυροειδή αδένα μόνο υπό την απουσία ιωδίου.

Άλλες κλινικές μελέτες έχουν αναδείξει ότι η κατανάλωση προϊόντων σόγιας δεν προκαλούν υποθυρεοειδισμό (1). Ωστόσο, οι ισοφλαβόνες της σόγιας, μπορούν να επηρεάσουν τους θυρεοειδείς αδένες σε όσους πάσχουν από υποθυρεοειδισμό. Οι ισοφλαβόνες ίσως τραβήξουν μερικό ιώδιο από τον οργανισμό, ιώδιο το οποίο ο οργανισμός θα χρησιμοποιούσε για την δημιουργία των θυρεοειδών ορμονών (2). 

Εν γένει απαιτούνται πιο μακροπρόσθεμες επιδημιολογικές μελέτες που θα επαληθεύσουν την αλληλεπίδραση της σόγιας με το θυροειδή σε πραγματικές συνθήκες. Χρειάζονται και μελέτες που θα είναι εκτός κλινικού βεληνεκούς, καθώς αυτές χρησιμοποιούν απομονωμένες ισοφλαβόνες με ένα ευρύ φάσμα συγκεντρώσεων και ετερογενών συνθηκών.

Σε αυτή τη περίπτωση και συμμερίζοντας την επίδραση αναστολής των τροφών σόγιας στην απορρόφηση των ιατρικών φαρμάκων θεραπευτικής αντικατάστασης θυρεοειδών ορμονών, έχει προταθεί ότι οι ασθενείς με υποθυρεοειδισμό θα πρέπει να μην καταναλώνουν προιόντα σόγιας στα ίδια χρονικά περιθώρια που γίνεται και η λήψη φαρμάκων για τον υποθυρεοειδισμό και γενικά από οποιαδήποτε τροφή πλούσια σε φυτικές ίνες και φυτοχημικά (15,16) .

Ωστόσο η κατανάλωση της σόγιας μπορεί να επηρεάσει και εκείνους που έχουν χαμηλά επίπεδα ιωδίου. Χαμηλά επίπεδα ιωδίου μπορεί να είναι το αποτέλεσμα μίας vegan διατροφής, όταν το άτομο δεν φροντίζει να συμπεριλάβει τροφές πλούσιες σε ιώδιο στο διατροφολόγιο του (1). Χαμηλά επίπεδα ιωδίου, ωστόσο παρουσιάζονται και στο γενικό πληθυσμό και όχι μόνο στους vegans.


 Γενικά, όσοι καταναλώνουν σόγια τακτικά, συμβουλεύεται να αυξήσουν λίγο παραπάνω το ιώδιο στην διατροφή τους.

Επιδημιολογικές μελέτες έχουν αναδείξει ότι η κατανάλωση της σόγιας ίσως βοηθήσει στην μείωση κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του στήθους, του προστάτη και του παχέος εντέρου (3). 
Μελέτες έχουν αναδείξει ότι οι γυναίκες που καταναλώνουν προϊόντα σόγιας, έχουν χαμηλότερες πιθανότητες ανάπτυξης καρκίνου του στήθους, σε σύγκριση με τις γυναίκες που δεν καταναλώνουν. Ο Wu et al (2008) ανέδειξε ότι γυναίκες που κατανάλωναν 1 φλ γάλα σόγιας ή περίπου 1/2 φλ τόφου καθημερινώς, είχαν 30% λιγότερες πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του στήθους, σε αντίθεση με τις γυναίκες που δεν συμπεριελάμβαναν καθόλου προϊόντα σόγιας στη διατροφή τους. Ωστόσο οι επιστήμονες αναφέρουν ότι για να λάβουμε τα προστατευτικά οφέλη της σόγιας, συμβουλεύεται η κατανάλωση της από μικρή ηλικία, καθώς στην εφηβική ηλικία αρχίζoυν να αναπτύσσονται οι μαστοί της γυναίκας (4,5). 

 

 Η κατανάλωση της σόγιας συνδέεται επίσης με καλύτερους δείκτες επιβίωσης. Μελέτη του 2017, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cancer, ανέδειξε ότι γυναίκες με hormone-receptor-negative-tumours, οι οποίες κατανάλωσαν τα υψηλότερα επίπεδα ισοφλαβόνων από σόγια, στην διάρκεια 9.4 χρόνων, μείωσαν το κίνδυνο θνητότητας από καρκίνο κατά 21%, σε αντίθεση με τις γυναίκες που κατανάλωναν μικρότερες ποσότητες (6). 

Μια πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση του 2016, σχετικά με τη συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης ισοφλαβονών σόγιας στον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου, έδειξε σημαντικά μικρότερο σχετικό κίνδυνο, με στατιστική σημασία σε συγκεντρωτική ανάλυση για τις τροφές σόγιας, ασιατικούς πληθυσμούς και μελέτες περιπτωσιολογικού ελέγχου.

Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση του 2018, που εξέτασε τη συσχέτιση μεταξύ ισοφλαβονών και καρκίνου του ενδομητρίου δείχνει ότι οι ισοφλαβόνες από σόγια σχετίζονται με τη μείωση του κινδύνου καρκίνου του ενδομητρίου, με στατιστική σημασία σε συγκεντρωτική ανάλυση για γεωγραφικές περιοχές τόσο για την Ασία (Κίνα, Ιαπωνία) όσο και για τις μη ασιατικές χώρες (ΗΠΑ, Σουηδία, Ιταλία, Αυστραλία).

Η κατανάλωση προϊόντων σόγιας δεν επηρεάζει τα επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες.

Αποτελέσματα από μία μετά-ανάλυση 32 μελετών ανέδειξε ότι δεν υπήρχε καμία αλληλεπίδραση ανάμεσα στη σόγια ή στην πρόσληψη ισοφλαβονόλων με τη συγκέντρωση της ελεύθερης τεστοστερόνης (17). Μία μετά-ανάλυση 14 μελετών ανέδειξε ότι η υψηλή κατανάλωση σόγιας οδήγησε σε 26% μείωση κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του προστάτη. Πιο συγκεκριμένα οι επιστήμονες βρήκαν 30% μείωση κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του προστάτη με προϊόντα σόγιας όπως γάλα και τόφου (7).

Αλλά έχουν ακουστεί και αρνητικά για τη σόγια;(!)

Υπάρχουν δύο case-studies που ήταν πάνω σε δύο άνδρες που κατανάλωναν 12-14 μερίδες σόγιας καθημερινά (ο ένας από τους δύο κάλυπτε τις ημερήσιες θερμίδες του αποκλειστικά από τη σόγια). Αυτοί σταδιακά ανέπτυξαν προβλήματα υγείας, όπως ανάπτυξη περιμαστικού αδένα και μείωση σεξουαλικής επιθυμίας. Όταν όμως μείωσαν την ημερήσια κατανάλωση της σόγιας, η υγεία και η σεξουαλική τους επιθυμία επανήλθαν σε φυσιολογικά επίπεδα (8,9,10).

Οι ανησυχίες σχετικά με την αρνητική επίδραση της κατανάλωσης σόγιας αρχικά βασίστηκαν σε δεδομένα για τα ζώα. Είναι πολύ δύσκολο η ερευνητική που γίνεται σε εργαστηριακό επίπεδο να μεταφραστεί στον άνθρωπο in vivo. Σε μοντέλα ποντικιού, για παράδειγμα, η in utero έκθεση σε οιστραδιόλη δεν ήταν συγκρίσιμη στους ανθρώπους. Ο πίθηκος διαφέρει από τον άνθρωπο στον μεταβολισμό της ισοφλαβόνης. Τα μη ανθρώπινα πρωτεύοντα και τα τρωκτικά μεταβολίζουν διαφορετικά τις ισοφλαβονες.

​Αν και η οιστρογονική ισχύς των ισοφλαβονών είναι ασθενέστερη σε σχέση με την 17β-οιστραδιόλη [διάβασε το κείμενο πιο κάτω], τα επίπεδα κυκλοφορούντων ισοφλαβονών μπορεί να υπερβούν τις ενδογενείς συγκεντρώσεις οιστραδιόλης σε άτομα με δίαιτα πλούσια σε σόγια, όπως και στην περίπτωση των 2 ανδρών [12,13]. Υπάρχουν μεγάλες ανησυχίες σχετικά με τη διατάραξη των ανθρωπίνων ορμονών όσον αφορά τα βρέφη που τρέφονται με φόρμουλα με βάση τη σόγια.  Η χρήση σόγιας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει αποδειχθεί ότι μεταβάλλει το επιγονιδίωμα στους απογόνους και μπορεί να έχει επιπτώσεις στην υγεία από τα ερεθίσματα in utero. Ωστόσο, δεν υπάρχουν σιχυρά δεδομένα πάνω σε αυτό.

 


 

 

 

 

 

 


 

Kαι σε τι οφείλονται οι προστατευτικές ιδιότητες της σόγιας;

Στα φυτοοιστρογόνα της.

Τα φυτοοιστρογόνα είναι μια ομάδα ενώσεων που παράγονται φυσικά από βρώσιμα φυτά. Η λέξη "φυτό" προέρχεται από την ελληνική λέξη για τα φυτά. Ο όρος "φυτοοιστρογόνο" αναφέρεται στην ικανότητα τέτοιων ενώσεων να μιμούνται τις βιολογικές επιδράσεις των οιστρογόνων μέσω δέσμευσης και εν συνεχεία ενεργοποίησης των υποδοχέων πυρηνικού οιστρογόνου. Σήμερα περισσότερες από 300 οιστρογονικές ενώσεις έχουν ταυτοποιηθεί σε φυτά, τα πλέον συνηθισμένα από τα οποία είναι οι ισοφλαβόνες και οι κουστεστάνες. Οι λιγνάνες είναι αναγνωρισμένες ως φυτοοιστρογόνα και μερικά φλαβονοειδή όπως πολλές χαλκόνες, φλαβανόνες, φλαβόνες και φλαβονόλες. Βότανα όπως η σόγια, η γλυκόριζα, το κόκκινο τριφύλλι, το θυμάρι, ο κουρκούμας, ο λυκίσκος, οι ρήβες, και η ρίγανη  είναι επίσης πηγές οιστρογονικών ενώσεων.

 

Η σόγια έχει το υψηλότερο περιεχόμενο ισοφλαβονών, το οποίο έχει αποδειχθεί ότι έχει πιθανές ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία. Πέρα από τις ισοφλαβόνες και την πρωτεΐνη σόγιας, οι σπόροι σόγιας είναι μια καλή πηγή ακόρεστων λιπαρών οξέων, βιταμινών Β, ινών, σιδήρου, ασβεστίου, ψευδαργύρου και άλλων βιοδραστικών ενώσεων που κάνουν τη σόγια καλό υποψήφιο για μια λειτουργική τροφή. Πιο συγκεκριμένα οι σπόροι σόγιας είναι καλές πηγές ασβεστίου χάρη στην υψηλή βιοδιαθεσιμότητα, όπως ορίζεται με την κλασματική απορρόφηση ασβεστίου κατά 0,414 και 0,310 από φασόλια σόγιας, σε σύγκριση με 0,377 από το γάλα αγελάδας. Η περιεκτικότητα σε ίνες σόγιας είναι κατά κύριο λόγο πεκτικοί πολυσακχαρίτες, ένας τύπος φυτικών ινών που μπορεί να ζυμωθεί από το εντερικό μικροβίωμα.Η σόγια περιέχει ένα ευρύ φάσμα φυτοχημικών, όπως φυτικό οξύ (1,0-2,2%), στερόλες (0,23-0,46%) και σαπωνίνες (0,17-6,16%) με ευρύ φάσμα πιθανών οφελών για την υγεία.

Οι ισοφλαβόνες ανήκουν σε μια λειτουργική κατηγορία μη στεροειδών φυτοχημικών που ονομάζεται φυτοοιστρογόνα (τα οποία περιλαμβάνουν επίσης λιγνάνες και κουεσταντάνια) που διαθέτουν μία χημική δομή και λειτουργίες παρόμοιες με τα ενδογενή οιστρογόνα των ζώων. Οι κύριες ισοφλαβόνες που περιέχονται σε σπόρους σόγιας είναι η γενιστεΐνη(genistein), η δαϊδεζίνη (daidzein) και η γλυκιτείνη (glycitein). Τα φυτά συνθέτουν ισοφλαβόνες μέσα από διάφορα περιβαλλοντικά ερεθίσματα, όπως λοιμώξεις ή έλλειψη θρεπτικών ουσιών. Οι ισοφλαβόνες περιέχονται σε διάφορα όσπρια, όπως η σόγια, τα κόκκινα φασόλια, τα άσπρα φασόλια, το κόκκινο τριφύλλι και το ιαπωνικό αραρούτη που ονομάζεται kudzu, αλλά μόνο οι σπόροι σόγιας αντιπροσωπεύουν μία σχετική πηγή. 

Και τι ιδιότητες έχουν τα φυτοοιστρογόνα της σόγιας;

Σημαντικό είναι να γίνει ο διαχωρισμός ανάμεσα στα ανθρώπινα οιστρογόνα και στα φυτοοιστρογόνα.

Τα ανθρώπινα οιστρογόνα (οιστραδιόλη, οιστρόνη, οιστριόλη) παράγονται στον οργανισμό μας από μία ποικιλία ιστών. Μετά τη παραγωγή τους στους αδένες, ταξιδεύουν στο αίμα και σε διάφορους ιστούς. Τα βρίσκουμε τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες, ωστόσο στις γυναίκες τείνουν να είναι υψηλότερα. Τα οιστρογόνα παράγονται από τη χοληστερίνη, η οποία μετατρέπεται σε πρεγνενολόνη και έπειτα σε προγεστερόνη. Η προγεστερόνη τότε μετατρέπεται σε διάφορες αρσενικές ορμόνες όπως τη τεστοστερόνη.Η οιστραδιόλη και η οιστρόνη μπορούν να παραχθούν από τη τεστοστερόνη.Η οιστριόλη παράγεται κυρίως κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.Τα οιστρογόνα είναι υπεύθυνα για τις φυσικές αλλαγές κατά την εφηβεία στις γυναίκες, όπως την έναρξη της εμμήνου ρύσεως και την ανάπτυξη των μαστών και των μαλλιών στο κάτω μέρος του σώματος. Τα οιστρογόνα είναι επίσης υπεύθυνα για την προστασία της υγείας των οστών (τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες), τη διατήρηση των επίπεδων της χοληστερόλης, ενώ μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεση, τους πνεύμονες και τη καρδιά. Οι ωοθήκες αποτελούν την κύρια πηγή οιστρογόνων στις γυναίκες, ενώ τα επινεφρίδια, που βρίσκονται στην άνω μέρος κάθε νεφρού, παράγουν μικρές ποσότητες οιστρογόνων τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες. Το ίδιο ισχύει και για τον λιπώδη ιστό. Τα οιστρογόνα κυκλοφορούν στο αίμα και δρουν παντού στο σώμα.

Οι ισοφλαβόνες της σόγιας έχουν την ικανότητα να αλληλεπιδρούν με τους υποδοχείς οιστρογόνων (ERs) λόγω δομικής ομοιότητας με τη ανθρώπινη 17β-οιστραδιόλη.

Τι είναι αυτοί υποδοχείς;

Οι υποδοχείς οιστρογόνων είναι μια ομάδα πρωτεϊνών που βρίσκονται μέσα στα κύτταρα και στην επιφάνεια των κυττάρων. Είναι υποδοχείς, εξ ου και το όνομά τους, που ανταποκρίνονται στη δέσμευση των οιστρογόνων. Όταν μια ορμόνη οιστρογόνου (π.χ. οιστραδιόλη) δεσμεύεται σε έναν υποδοχέα οιστρογόνου, ενεργοποιεί τον υποδοχέα και προκαλεί μια απόκριση μέσα στο κύτταρο. Όταν το οιστρογόνο δεσμεύεται στον υποδοχέα οιστρογόνων στον πυρήνα ενός κυττάρου, επηρεάζει τα γονίδια που εμπλέκονται στην ανάπτυξη. Αυτό, με τη σειρά του, μπορεί να αποτελέσει μέρος ενός σήματος ενεργοποίησης που θα τονώσει την κανονική ανάπτυξη ή πολλαπλασιασμό.

 

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι υποδοχέων οιστρογόνων, ο υποδοχέας οιστρογόνου άλφα (ER-άλφα) και ο βήτα υποδοχέας οιστρογόνων (ER-βήτα). Οι ER-άλφα (ER-α) και ER-βήτα (ER-β) βρίσκονται σε διαφορετικές αναλογίες σε διαφορετικούς ιστούς. Η ER-α βρίσκεται στο ενδομήτριο, στα κύτταρα του καρκίνου του μαστού, στα στρωματικά κύτταρα των ωοθηκών και στον υποθάλαμο στις γυναίκες. Στους άνδρες, το ER-α βρίσκεται στο επιθήλιο των αεραγωγών (the epithelium of the efferent ducts) στο αρσενικό αναπαραγωγικό σύστημα.

Ο ER-β έχει αναφερθεί ότι υπάρχει σε κύτταρα ωοθήκης (ovarian granulosa cells), και στα κύτταρα νεφρών, εγκεφάλου, οστών, καρδιάς, πνεύμονων, εντερικών βλεννογόνων, προστάτη και  στα ενδοθηλιακά κύτταρα. Οι υποδοχείς είναι θέσεις στις οποίες τα οιστρογόνα μπορούν να δεσμεύσουν και να διεγείρουν μια απόκριση εντός του κυττάρου. Η απόκριση θα εξαρτάται από τη θέση του κυττάρου.

Μία από τις σημαντικότερες διαφορές ανάμεσα στους δύο υποδοχείς είναι ότι ο ER-α ενισχύει την κυτταρική διαίρεση και τον πολλαπλασιασμό κυττάρων, κάτι το οποίο είναι εμφανές στο καρκίνο. Μελέτες έχουν δείξει ότι ο ER-α εμπλέκεται στον καρκίνο της μήτρας και του μαστού και ότι αυτός ο υποδοχέας μπορεί να προκαλέσει πολλά άλλα αρνητικά αποτελέσματα. Ο ER-β, ωστόσο, είναι αντιπολλαπλασιαστικός και προωθεί την απόπτωση, ανταγωνίζοντας έτσι τη λειτουργία του ER-α.

Πάνω σε αυτό, τα φυτοοιστρόγονα προτιμάνε τη σύνδεση στο ER-β, με πολλές επιδημιολογικές μελέτες πάνω στο καρκίνο του μαστού να αναδεικνύουν τη σύνδεση  ανάμεσα στη πρόληψη του καρκίνου και τη δράση αυτών των ενώσεων. 

Ωστόσο, οι ισοφλαβόνες έχουν χαμηλή οιστρογονική ισχύ σε σύγκριση με την οιστραδιόλη. Οι ισοφλαβόνες της σόγιας φαίνονται να δένονται αδύναμα στους ERa και ERβ υποδοχείς οιστρογόνων στον ανθρώπινο οργανισμό  1/1000 φορές και 1/3 φορές, αντίστοιχα. Αυτό το οποίο έχει επίσης προταθεί μέσα από μελέτες έιναι ότι οι ισοφλαβόνες της σόγιας μπορούν να δράσουν οιστρογονικά ή αντι-οιστρογονικά ή και καθόλου ανάλογα με τους ιστούς. Πιο συγκεκριμένα έχει προταθεί ότι οι ισοφλαβόνες σόγιας μπορούν να δράσουν ως εκλεκτικοί ρυθμιστές υποδοχέα οιστρογόνων (SERM). Τα SERMS είναι χημικά που δεσμεύονται στον υποδοχέα οιστρογόνων στα κύτταρα με τον τρόπο που δεσμεύονται (ενδογενές) τα φυσικά οιστρογόνα. Μόλις συνδεθούν, μπορεί να προκαλέσουν  μεταβολική αλλαγή στον υποδοχέα παρόμοια με εκείνη της δέσμευσης αντιοιστρογόνου. Επιπλέον, δεσμεύοντας στον υποδοχέα οιστρογόνου και εμποδίζοντας την ενδογενή δέσμευση οιστρογόνων (και προάγοντας μια οιστρογονική απόκριση), τα SERMS μπορούν να εμποδίσουν τη δέσμευση των οιστρογόνων στη θέση πρόσδεσης τους και ως εκ τούτου να αποτρέψουν μια οιστρογόνικη απόκριση. Με άλλα λόγια, το κύτταρο δεν λαμβάνει το ερέθισμα από τα οιστρογόνα για να αναπτυχθεί και να πολλαπλασιαστεί.

Τα SERMs είναι "επιλεκτικά" στο ότι μπορούν να εμποδίσουν τη δράση των οιστρογόνων στα κύτταρα του μαστού αλλά και στο ότι μπορούν να ενεργοποιήσουν τη δράση των οιστρογόνων σε άλλα κύτταρα, όπως τα οστά, το ήπαρ και τα κύτταρα της μήτρας. Τα κύτταρα σε άλλους ιστούς του σώματος, όπως τα οστά και η μήτρα, έχουν επίσης υποδοχείς οιστρογόνων. Κάθε υποδοχέας οιστρογόνου έχει μια ελαφρώς διαφορετική δομή, ανάλογα με το είδος του κυττάρου στο οποίο βρίσκεται. Έτσι, οι υποδοχείς οιστρογόνου των κυττάρων του μαστού είναι διαφορετικοί από τους υποδοχείς οιστρογόνων των οστικών κυττάρων και οι δύο από αυτούς τους υποδοχείς οιστρογόνων είναι διαφορετικοί από τους υποδοχείς οιστρογόνων της μήτρας.

 

Επίσης οι υποδοχείς σε άνδρες και γυναίκες εμφανίζουν ξεχωριστά μοτίβα έκφρασης.


 

 

Fig2.jpg
Fig-3.jpg

Και τι γίνεται με τη μεταλλαγμένη σόγια;

Τα GMO είναι γενετικώς τροποποιημένοι οργανισμοί, οι οποίοι χρησιμοποιούνται για τη μεγιστοποίηση σοδειών για να αυξήσουν τη παραγωγή αγαθών για τη ανθρώπινη και ζωική τροφή.  Υπάρχει τεράστια διαφορά στη βιολογική και στη γενετικά τροποποιημένη σόγια. Επειδή ακριβώς υπάρχει ευρωπαικός νόμος που προστατεύει τις βιολογικές καλλιέργειες, ο νόμος αναδεικνύει ότι οι βιολογικές καλλιέργειες δεν κάνουν χρήση των GMO. Ο νόμος είναι εδώ.

Η παγκόσμια παραγωγή σόγιας, το 97% είναι GMO καθώς προορίζεται για ζωοτροφές. Το GMO πάει χέρι με φυτοφάρμακα, εντομοκτόνα, γλυφοσάτη και άλλες ουσίες προκειμένου να εντατικοποιηθεί η παραγωγή της.
Γενετικά τροποποιημένα δεν συνεπάγεται άμεσα κακό. Έχει να κάνει με άλλους παράγοντες που μεγαλώνει το φυτό και ποια εταιρεία διαχειρίζεται την παραγωγή. Τα GMO μαζί με τη χρήση εντομοκτόνων έχουν δειχθεί να επηρεάζουν αρνητικά το εντερικό μικροβίωμα αρουραίων σε εργαστηριακές μελέτες. Τα δεδομένα είναι λίγα και όχι ισχυρά πάνω σε ανθρώπους (18). Ακόμα και αν οι διαφορές ανάμεσα στα GM και non-GM φασόλια σόγιας είχαν τεθεί σε σχέση με την επίδραση των βιοενεργών ενώσεων στην υγεία μας, δεν υπάρχουν στη πραγκατικότητα επαρκή στοιχεία για να θεωρήσουμε με σιγουριά ην επίδραση των GMO στην ανθρώπινη υγεία. Ωστόσο αποτελέσματα από την επιστημονική βιβλιογραφία κάνουν αναφορά σε ένα ασφαλή προφίλ των GMO (19).

Η βιολογική σόγια είναι ασφαλής στη κατανάλωση. Στην Ευρώπη υπάρχουν 15 αδειοδοτημένα GM είδη σόγιας, με την BAYER να διαθέτει την πλειοψηφία . Με μία αναζήτηση εδώ  μπορείτε να δείτε τα είδη GMO σόγιας που υπάρχουν στην Ευρώπη. 

 

 

 

 

 

 

Άρα να τρώω σόγια;

 

Επειδή δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω το εκτενές ιατρικό ιστορικό του καθενός, οι πληροφορίες που σου παρέχω εδώ ελπίζω να είναι κατατοπιστικές. Αν έχεις ακομα τις αμφιβολίες σου, μπορείς να συμβουλευτείς ένα επαγγελματία υγείας που θα σε κατατοπίσει αναλόγως με βάση τη βιοατομικότητα σου.

 

Εν γένει, η σόγια είναι ένα λειτουργικό τρόφιμο, με υψηλή διατροφική αξία. Η σόγια πρέπει πάντα να είναι βιολογική! Προτίμησε προϊόντα σόγιας που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το miso, το τέμπε, το natto, το tamariΗ ζύμωση μειώνει τα φυτικά οξέα, τα οποία δυσκολεύουν την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. Μετά επέλεξε τόφου, γάλα σόγιας και σάλτσα σόγιας. Αυτά τα προϊόντα δεν έχουν υποστεί ζύμωση και τα φυτικά οξέα, οι λεκτίνες και τα επίπεδα των βρογχοκηλογόνων ουσιών (goitrogens) θα είναι πιο συγκεντρωμένα. Χρησιμοποίησε αυτά τα προϊόντα με μέτρο. Δύο με τρεις μερίδες σόγια ή προιόντα της συστήνονται για καθημερινή κατανάλωση (11,12).

 

Μία μερίδα είναι ένα ποτήρι 250ml γάλα σόγιας.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

(Τελευταία ενημέρωση 25/02/2019)

Πηγές:

(1) Messina M. and Redmond G. (2006) ''Effects of soy protein and soybean isoflavones on thyroid function in healthy adults and hypothyroid patients: a review of the relevant literature'', Thyroid,16(3):249-58.
(2)Divi RL, Chang HC, Doerge DR. "Anti-thyroid isoflavones from soybean:
isolation, characterization, and mechanisms of action". Biochem Pharmacol.
1997;54:1087-1096.
(3) Badger TM, Ronis MJ, Simmen RC, Simmen FA. "Soy protein isolate and protection against cancer". J Am Coll Nutr. 2005;24:146S-149S.
(4)Wu AH, Yu MC, Tseng CC, Pike MC. "Epidemiology of soy exposures and breast cancer risk". Br J Cancer. 2008;98:9-14.
(5)Korde LA, Wu AH, Fears T, et al. "Childhood soy intake and breast cancer risk in Asian American women". Cancer Epidemiol Biomarkers Prev.
2009;18:1050-1059.
(6)Zhang FF., Haslam DE, Terry MB, Knight JA., Andrulis IL., Daly MB., Buys SS., John EM."Dietary isoflavone intake and all-cause mortality in breast cancer survivors: The Breast Cancer Family Registry."123(11):2070-2079
(7)Yan L, Spitznagel EL. "Soy consumption and prostate cancer risk in men: a
revisit of a meta-analysis". Am J Clin Nutr. 2009;89:1155-1163

(8)Hamilton-Reeves JM et al (2010) ''Clinical studies show no effects on soy protein or isoflavones on reproductive hormones in men: results of a meta-analysis. Fertil Steril, 94(3), pp. 997-1007

(9)Martinez J et al (2008) ''An unusual case of gynecomastia associayed with soy product consumption. Endocr Practic. 14(4), pp.415-8

(10)Siepmann T et al (2011) ''Hypogonadism and erectile dysfunction associated with soy product consumption. Nutrition.27(7-8), pp.859-862

(11) Μessina M (2010) ''Insights Gained from 20 years of soy research''. J Nutr, 140(12), pp.2289S-2295S

(12)Messina M et al (2009)Report on the 8th Internationl Symposium on the Role of Soy in health promotion and chronic disease prevention and treatment. J Nutr, 139(4), pp.796S-802S

(13) Κuiper GJ., et al (1997) ''Comparison of the Ligand Binding Specificity and Transcript Tissue Distribution of Estrogen Receptors α and β'', Endocrinology, 138(3), pp.863-870

(14) Escande A et al (2006) "Evaluation of ligand selectivity using reporter cell lines stably expressing estrogen receptor alpha or beta". Biochemical Pharmacology, 71(10), pp.1459-1469

(15)Conrad, S.C.; Chiu, H.; Silverman, B.L. Soy formula complicates management of congenital hypothyroidism. Arch. Dis. Child. 2004, 89, 37–40
(16)Liwanpo, L.; Hershman, J.M. Conditions and drugs interfering with thyroxine absorption. Best Pract. Res. Clin. Endocrinol. Metab. 2009, 23, 781–792

(17)Hamilton-Reeves, J.M.; Vazquez, G.; Duval, S.J.; Phipps, W.R.; Kurzer, M.S.; Messina, M.J. Clinical studies show no effects of soy protein or isoflavones on reproductive hormones in men: Results of a meta-analysis. Fertil. Steril. 2010, 94, 997–1007

(18)de Vendomois et al (2010)'Debate on GMOs health risks after statistical findings in regulatory tests' Int J Biol Sc, 6(6), pp.590-8

(19)National Academy of Sciences, Engineering and Medicine. Genetically Engineered Crops: Experiences and Prospects; National Academies Press: Washington, DC, USA, 2016; ISBN 978-0-309-43738-7.

Όλες οι πληροφορίες που παρέχονται ΔΕΝ αποτελούν  ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΗ. Αν αντιμετωπίζετε κάποιο θέμα υγείας ή έχετε ανησυχίες για τη plant based διατροφή, συμβουλεύεστε πάντα το γιατρό σας και ένα αντίστοιχο επαγγελματία υγείας.Απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή του κειμένου και των πληροφοριών που υπάρχουν στο plantbasednt.gr .Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση  του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του.Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής του plantbasednt.gr με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και το όνομα του δημιουργού.

Για όποια χρήση του κειμένου, έρχεστε σε επαφή.