• Facebook - Black Circle
  • Instagram - Black Circle

©2018 by Plantbasednt.gr. All rights reserved.

Θυρεοειδής και  Θεραπευτική Διατροφολογία.

Ποιος είναι ο ρόλος της Ολικής χορτοφαγίας (whole foods plant-based diet);

Ο θυρεοειδής είναι ένας από τους πιο περίπλοκους ενδοκρινείς αδένες στο ανθρώπινο σώμα. Είναι ένας μικρός αδένας σε σχήμα παπιγιόν και βρίσκεται στο μπροστινό τμήμα του λάρυγγα. Είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο του μεταβολικού ρυθμού του σώματος. Στην ουσία, κάθε κύτταρο του σώματος εξαρτάται από τις ορμόνες του θυρεοειδούς για την ρύθμιση του μεταβολισμού. Όταν ο θυρεοειδής αδένας δεν λειτουργεί σωστά, όλες αυτές οι αντιδράσεις επιβραδύνονται, προκαλώντας μια ποικιλία συμπτωμάτων όπως χαμηλή ενέργεια, αύξηση βάρους, νωθρότητα, κακή μνήμη, κατάθλιψη, κρύα άκρα και γενικώς μεγαλύτερη ευαισθησία στο κρύο.

Συμπτώματα χαμηλής λειτουργίας θυρεοειδούς:

  • Κούραση

  • Αδυναμία

  • Αύξηση/δυσκολία απώλειας βάρους

  • Ξηρά μαλλιά

  • Δερματικά προβλήματα (*ξηρό δέρμα/δέρμα που ξεφλουδίζει)

  • Πονοκέφαλοι

  • Αργή ομιλία

  • Άγχος/κρίσεις πανικού

  • Κατάθλιψη

  • Μείωση ικανότητας μνήμης και συγκέντρωσης

  • Απώλεια μαλλιών

  • Ευαισθησία στο κρύο

  • Πόνοι στους μυς και τις αρθρώσεις

  • Χρόνια δυσκοιλιότητα

  • Χαμηλή γενετήσια ορμή

  • Ταχυπαλμίες

  • Ζαλάδα

  • Κατακράτηση υγρών

  • Προεμμηνορροϊκό σύνδρομο

  • Νιώθει κανείς καλύτερα μετά την σωματική άσκηση

  • Ανεβασμένα τριγλυκερίδια και χοληστερίνη

 

Η Υγεία του Θυρεοειδούς είναι περίπλοκη, γι’ αυτό είναι σημαντικό για εσάς να γνωρίζετε πως λειτουργεί:

  • Ο αδένας της υπόφυσης συχνά αποκαλείται κυβερνήτης αδένας, καθώς ελέγχει και ρυθμίζει τις περισσότερες ορμόνες σε όλο το σώμα.

  • Ο υποθάλαμος εκκρίνει την ορμόνη απελευθέρωσης της θυρεοτροπίνης (TRH), η οποία ωθεί τον αδένα της υπόφυσης να εκκρίνει την ορμόνη διέγερσης του θυρεοειδούς (TSH).

  • H TSH στην συνέχεια ωθεί τον θυρεοειδή αδένα να αυξήσει την ορμονοσύνθεση – γνωστή και ως άξονας υποθαλάμου-υπόφυσης-θυρεοειδούς (HPT).

  • H TSH διεγείροντας τον θυρεοειδή αδένα ωθεί το ιώδιο να εισέλθει στον θυρεοειδή και ενεργοποιεί ένα ένζυμο που ονομάζεται θυρεοειδική υπεροξειδάση (TPO). Στην συνέχεια τα θυρεοειδικά κύτταρα συνδυάζουν το ιώδιο και το αμινοξύ τυροσίνη για να παράγουν την θυροξίνη (T4) και μικρές ποσότητες τρι-ιωδοθυρονίνης (Τ3).

  • Ο θυρεοειδής αδένας παράγει κυρίως θυροξίνη (Τ4) (γύρω στο 90%) και μία πολύ μικρότερη ποσότητα τρι-ιωδοθυρονίνης (Τ3) (περίπου 10%). Η Τ3 αποτελείται από τρία μόρια ιωδίου.

  • Το 80% της Τ4 μετατρέπεται σε Τ3 (ενεργή μορφή) και περίπου 20% σε rΤ3 (ανενεργή μορφή) – μια ανενεργή μορφή Τ3 που το σώμα δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει – μέσω του συστήματος deiodinase (D1, D2, D3), κυρίως στο ήπαρ, το έντερο, τον εγκέφαλο, τους σκελετικούς μύες και στον ίδιο τον θυρεοειδή αδένα καθώς και στην εντερική οδό μέσω των υγιών εντερικών βακτηρίων. Αυτό ονομάζεται περιφερειακή μετατροπή.

  • Ο έλεγχος των θυρεοειδικών κυτταρικών επιπέδων γίνεται μέσω τριών διαφορετικών ενζύμων deiodinase βασιζόμενων στο σελήνιο, τα οποία βρίσκονται σε διάφορους ιστούς μέσα στο σώμα.

  • Τα επίπεδα της υπόφυσης βρίσκονται υπό εντελώς διαφορετικό φυσιολογικό έλεγχο και τα επίπεδα Τ3 θα είναι πάντοτε αισθητά υψηλότερα μέσα στην υπόφυση από οπουδήποτε αλλού μέσα στο σώμα – κάνοντας έτσι την TSH αναξιόπιστη υπό διάφορες συνθήκες.

Συνοψίζοντας, οι θυρεοειδικές ορμόνες συνθέτονται από το αμινοξύ τυροσίνη. Η σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών απαιτεί την ιωδίωση των μορίων τυροσίνης και τον συνδυασμό δύο ιωδιωμένων μορίων τυροσίνης. Ενώ η τυροσίνη ιωδιώνεται εύκολα, το ιώδιο είναι σπάνιο, καθώς είναι το 61ο πιο σύνηθες στοιχείο και σχηματίζεται μόνο στο 0.000006% του μανδύα της Γης. Ο θυρεοειδής αδένας έχει εξελιχθεί όχι μόνο στο να παγιδεύει αυτό το στοιχείο μανιωδώς από διατροφικές πηγές, αλλά και να διατηρεί μεγάλο απόθεμα ιωδιωμένης τυροσίνης ώστε να διατηρήσει την έκκριση θυρεοειδικών ορμονών κατά τη διάρκεια περιόδων με σχετική έλλειψη ιωδίου.

Πώς γίνεται η εξέταση θυρεοειδούς;

Οι πιο παραδοσιακοί ιατροί ελέγχουν τα επίπεδα TSH (ορμόνη διέγερσης θυρεοειδούς) σαν πρώτο σταθμό αξιολόγησης της λειτουργίας του θυρεοειδούς. Ωστόσο, δύο αξιολογήσεις που δημοσιεύτηκαν στο Journal of Restorative Medicine έδειξαν πως το τεστ TSH μπορεί να είναι αναξιόπιστο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις υποθυρεοειδούς. Οι ερευνητές συνέστησαν μεγάλη προσοχή όταν τα επίπεδα TSH δείχνουν να είναι φυσιολογικά ενώ οι ασθενείς παρουσιάζουν κλασσικά συμπτώματα υποθυρεοειδούς, ιδιαίτερα παράλληλα με παθήσεις όπως σωματικό και συναισθηματικό στρες, κατάθλιψη, δίαιτα, παχυσαρκία, αντίσταση στην λεπτίνη, διαβήτης, σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, ινομυαλγία, φλεγμονές, αυτοάνοσα, ή συστημικές ασθένειες.

 

Μία περιεκτική εξέταση για να αποκλειστεί η δυσλειτουργία θυρεοειδούς θα περιελάμβανε ένα μεγάλο εύρος θυρεοειδικών δεικτών, όπως είναι: 

  • Ορμόνη Διέγερσης Θυρεοειδούς (TSH),

  • Ολική Θυροξίνη (Τ4),

  • Ελεύθερη Θυροξίνη (FT4),

  • Ελεύθερη Τρι-ιωδοθυρονίνη (FT3),

  • ανάστροφη Τρι-ιωδοθυρονίνη (rT3),

  • Αντισώματα Αντι-θυρεοσφαιρίνης,

  • αντισώματα υπεροξειδάσης.

Ο ιατρός σας ίσως κάνει τεστ μόνο για TSH ΚΑΙ T4, αλλά αυτό δεν αρκεί. Τα εύρη αναφοράς είναι αρκετά μεγάλα κάτι που σημαίνει πως ένα πιο υποκλινικό ζήτημα ίσως εύκολα παραλειφθεί. Οι TSH και Τ4 θα δώσουν στον ιατρό μία ιδέα του τι συμβαίνει με την κεντρική θυρεοειδική ρύθμιση, ωστόσο αυτοί οι δείκτες δεν υποδεικνύουν ιδιαίτερα τι ισχύει με την περιφερειακή ρύθμιση (μετατροπή Ελεύθερης Θυροξίνης T4 σε ενεργή (Τ3) και ανενεργή μορφή (ανάστροφη Τ3) κάτι που συμβαίνει σε κυτταρικό επίπεδο στοχευμένων ιστών) όπου παρουσιάζονται πολλά προβλήματα.

Ανεπαρκής δραστηριότητα θυρεοειδικής ορμόνης ίσως υπάρξει εξαιτίας έλλειψης διέγερσης του αδένα της υπόφυσης, ελαττωματικής σύνθεσης ορμονών, προβληματικής μετατροπής της Τ4 σε Τ3, αυξημένων επιπέδων της rT3, ή πιθανώς κακής γονιδιακής έκφρασης εξαρτώμενης από την τρι-ιωδοθυρονίνη (Τ3-mediated), έχοντας όλα σαν αποτέλεσμα κακή βιολογική αντίδραση. Το θέμα είναι πως η TSH σας μπορεί να δείχνει φυσιολογική από τις αιματολογικές εξετάσεις, αλλά η Τ3 να είναι χαμηλή ή η rT3 αυξημένη κάτι που υποδεικνύει δυσλειτουργία θυρεοειδούς.

Πολλά εργαστήρια έχουν δείκτες για τη TSH 0.35-5.50, ωστόσο ο ιδανικός μέσος όρος πρέπει να είναι ανάμεσα στο 1.0-1.5mU/l. Τα επίπεδα της TSH >3.0 θεωρούνται μη φυσιολογικά λόγω αλλαγών από το ενδοκρινολογικό οργανισμό. Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι η TSH θα πρέπει να διατηρείται χαμηλή κάτω του 2.0 για τη βέλτιστη υγεία.

Μειωμένη μεταφορά Τ4 και Τ3 στα κύτταρα των περιφερειακών ιστών παρατηρείται παράλληλα με ένα εύρος κοινών παθήσεων, όπως αντίσταση ινσουλίνης, διαβήτης, προεμμηνορροϊκό σύνδρομο, διπολική διαταραχή, υπερλιπιδαιμία, σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, παχυσαρκία, ινομυαλγία και άλλες αυτοάνοσες παθήσεις, στρες, διατροφή χαμηλή σε πρωτεΐνη, γήρανση και έκθεση σε πλαστικά και τοξίνες.  

Τι υποδηλώνει κάθε δείκτης;

Θυρεοσφαιρίνη

Η θυρεοσφαιρίνη είναι μία πρωτεΐνη πλούσια σε τυροσίνη που παράγεται αποκλειστικά στους θύλακες του θυρεοειδή αδένα. Η σύνθεσή της βρίσκεται υπό την εποπτεία της TSH που απελευθερώνεται από τον υποθάλαμο αντιδρώντας στα χαμηλά επίπεδα κυκλοφορίας Τ3 και Τ4. Εάν η θυρεοσφαιρίνη βρίσκεται σε φυσιολογικά όρια (κάτι που εξαρτάται από το εκάστοτε εργαστήριο), αλλά υψηλότερα από το φάσμα που θεωρείται βέλτιστο, τότε αυτό υποδεικνύει κατώτερη του βέλτιστου ορίου κατανάλωση ιωδίου μέσα στις τελευταίες εβδομάδες, ή μπλοκάρισμα της πρόσληψης ιωδίου ή χρήση βρογχοκηλιογενών που βρίσκονται σε κοινά τρόφιμα (π.χ. σταυροειδή λαχανικά, σόγια), βιομηχανικούς ρύπους (π.χ. υπερχλωρικό οξύ, πολυβρωμιωμένο και πολυχλωριωμένο διφαινύλιο) και καπνός τσιγάρου (θειοκυάνιο). Η θυρεοσφαιρίνη αίματος θεωρείται καλός δείκτης για τη μέση τιμή επιπέδων ιωδίου περασμένων εβδομάδων. Στον θυρεοειδικό καρκίνο, η θυρεοσφαιρίνη είναι συνήθως πολύ υψηλή.

Τ4

Εφόσον δεν γίνεται θεραπεία Τ4, η ολική Τ4 είναι καλός δείκτης της ικανότητας των θυρεοειδικών αδένων να συνθέτουν ορμόνες. Εάν η Τ4 είναι χαμηλή, αυτό μπορεί να οφείλεται σε:

  1. Θεραπεία Τ3 (π.χ. Cytomel) η οποία καταστέλλει την TSH και κατ’ επέκταση την παραγωγή των θυρεοειδικών αδένων.

  2. Θυρεοειδίτιδα Χασιμότο (εμφανίζεται σαν αύξηση των αντισωμάτων θυρεοειδικής υπεροξειδάσης) η οποία προκαλεί καταστροφή και ίνωση του θυρεοειδούς αδένα.

  3. Χαμηλά επίπεδα ιωδίου το οποίο είναι βασικό για την σύνθεση θυρεοειδικών ορμονών.

  4. Χαμηλή πρόσληψη και οργανοποίηση ιωδίου από τον θυρεοειδή αδένα που προκαλούνται από υπερβολική κατανάλωση βρογχοκηλιογενών (π.χ. ισοφλαβόνες σόγιας, σταυροειδή λαχανικά) καθώς επίσης και από περιβαλλοντικές τοξίνες (υπερχλωρικό οξύ, πολυβρωμιωμένο διφαινύλιο, βρωμίνη, φθόριο, αρσενικό, υδράργυρος).

  5. Χαμηλή καταλυτική δραστηριότητα της θυρεοειδικής υπεροξειδάσης (ένζυμο που δρα καταλυτικά στην σύνθεση θυρεοειδικών ορμονών από το ιώδιο και την θυρεοσφαιρινικά εξαρτώμενη τυροσίνη) εξαιτίας έλλειψης σιδήρου/χαμηλής φερριτίνης και/ή συνολική αναχαίτιση της σύνθεσης θυρεοειδικών ορμονών που προκαλείται από υπερβολική λήψη συμπληρωμάτων ιωδίου (Wolff-Chaikoff Effect).

 

Τι είναι η rT3;

Η rT3 δρα σαν ανταγωνιστής ανασταλτικός παράγοντας της T3, πράγμα που σημαίνει ότι η χαμηλή rT3 είναι το ζητούμενο. Η ανάστροφη Τ3 (rT3) μπορεί να αυξηθεί υπερβολικά κατά τη διάρκεια ιδιαίτερα στρεσογόνων περιόδων, όπως τραυματισμοί, χειρουργικές επεμβάσεις ή σοβαρές χρόνιες παθήσεις. Αυτό καταδεικνύει το ρόλο του τρόπου ζωής στην υγεία του θυρεοειδούς και τι αντίκτυπο μπορεί να έχουν το στρες και ένα ανισόρροπο εντερικό μικροβίωμα ώστε να προκαλέσουν χάος στη λειτουργία του θυρεοειδούς.  

Παράγοντες κλειδιά που μπορούν να επηρεάσουν την μετατροπή των ορμονών του θυρεοειδούς και θρεπτικά συστατικά στα οποία πρέπει να δώσεις προσοχή στη διατροφή σου.

Ο υποθυρεοειδισμός είναι μια διατροφική διαταραχή, επομένως η διόρθωση της διατροφής είναι η βάση της θεραπείας. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε όπως ειπώθηκε και νωρίτερα ότι υπάρχουν θρεπτικές ουσίες κλειδιά που απαιτούνται για την υποστήριξη της παραγωγής των θυρεοειδικών ορμονών του σώματος και για την μετατροπή των Τ4-Τ3.

Αυτές οι ουσίες συμπεριλαμβάνουν τα εξής:

  • Ιώδιο – Ένα βασικό μεταλλικό στοιχείο που είναι απαραίτητο για την παραγωγή των ορμονών του θυρεοειδούς. Το ιώδιο βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στα θαλάσσια φυτά όπως είναι η φαιοφύκη. Συμπληρώματα συστήνονται μόνο εάν μετά από εξετάσεις έχει διαπιστωθεί έλλειψη. Η φυσιολογική καθημερινή πρόσληψη στην Ευρώπη είναι περίπου 150mcg εκ των οποίων γύρω στα 125mcg λαμβάνονται καθημερινά από τον θυρεοειδή αδένα και χρησιμοποιούνται για την παραγωγή θυροξίνης (η οποία περιέχει άτομα ιωδίου). Χαμηλά επίπεδα ιωδίου έχουν σαν αποτέλεσμα χαμηλά επίπεδα θυροξίνης, κάτι που μπορεί να προκαλέσει τον αδένα της υπόφυσης να παράγει περισσότερη ορμόνη διέγερσης θυρεοειδούς (TSH) σε μία προσπάθεια να δώσει ώθηση στην παραγωγή θυροξίνης. Αυτό οδηγεί τον θυρεοειδή αδένα στο να λειτουργεί περισσότερο για να παράγει υψηλότερα ποσοστά ορμονών προκαλώντας τη διόγκωσή του και αυτό που ονομάζουμε βρογχοκήλη. Εάν η έλλειψη ιωδίου είναι σοβαρή έχει σαν αποτέλεσμα τον υποθυρεοειδισμό.

Είναι πολύ σημαντικό να λαμβάνουμε υπόψη την πρόσληψη ιωδίου σε μία βίγκαν διατροφή, καθώς έχουν υπάρξει περιπτωσιολογικές μελέτες όπου αναφέρθηκε έλλειψη.   

fffff.png

Το ιώδιο είναι σχετικά άφθονο στο θαλασσινό νερό και τα θαλασσινά, με τα φρούτα και τα λαχανικά να περιέχουν μία σημαντική ποσότητα ιωδίου η οποία εξαρτάται από το έδαφος και την περιοχή που φύονται. Οι περιοχές που παρουσιάζουν έλλειψη ιωδίου τείνουν να βρίσκονται στην ενδοχώρα, σε μεγάλο υψόμετρο, απομονωμένες και η χαμηλή πρόσληψη ιωδίου καθημερινά μπορεί να φτάσει τα 25mcg. Οι βασικότερες ζωϊκές πηγές ιωδίου περιλαμβάνουν τα γαλακτοκομικά και τα ψάρια. Το ιώδιο στο αγελαδινό γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα δεν υπάρχει σαν φυσικό συστατικό αυτών των τροφίμων, αλλά προέρχεται από ιωδιωμένα συμπληρώματα στην τροφή των βοοειδών, ιωδιούχα φάρμακα, αποστειρωτές αρμεκτικού εξοπλισμού με ιώδιο, χημικές πλύσεις θηλών και μαστών. Το ιώδιο χρησιμοποιείται ευρέως σαν απολυμαντικό για τον καθαρισμό επιφανειών και δοχείων αποθήκευσης. Με άλλα λόγια, οι μαστοί των αγελάδων πλένονται με ιώδιο γι’ αυτό και ποσότητά του καταλήγει στο γάλα τους. Όπως αναφέρθηκε, το ιώδιο μπορεί να βρεθεί στα θαλασσινά ψάρια και οστρακοειδή, αν και αυτές οι πηγές είναι συχνά μολυσμένες με πολυχλωριωμένο διφαινύλιο (PCB), διοξίνες, μικροπλαστικά και υδράργυρο.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεσμεύτηκε το 2000 να εξαλείψει την έλλειψη ιωδίου με την προσθήκη ιωδίου στο αλάτι.

Είναι σημαντικό όταν αγοράζεις αλάτι να αναγράφει καθαρά ότι περιέχει αλάτι. Το θαλασσινό αλάτι δεν αποτελεί πηγή ιωδίου, διότι αυτό εξατμίζεται όταν το αφήνουν να αποξηρανθεί.

  • Σίδηρος. Για μια ικανοποιητική μετατροπή του Τ4 σε Τ3, χρειάζονται επαρκή επίπεδα φερριτίνης, καθώς η έλλειψη σιδήρου έχει δείξει πως μειώνει αισθητά την μετατροπή Τ4 σε Τ3, αυξάνει τα επίπεδα rT3 και μπλοκάρει τις θερμογόνες ιδιότητες της θυρεοειδικής ορμόνης. Πρέπει να σιγουρευτείτε πως λαμβάνετε επαρκή σίδηρο από τη διατροφή σας. Πληροφορίες και πηγές για το σίδηρο στη ολική χορτοφαγία εδώ.

  • Τυροσίνη – ένα αμινοξύ βασικό για την παραγωγή ορμονών του θυρεοειδούς. Προκειμένου να παραχθούν αποτελεσματικά οι θυρεοειδικές ορμόνες, το σώμα πρέπει να λαμβάνει την βέλτιστη ποσότητα αυτού του αμινοξέος. Η τυροσίνη βρίσκεται κυρίως στην σόγια, τα φυστίκια, τα αμύγδαλα, το αβοκάντο, τις μπανάνες, τα άσπρα φασόλια, τα φασόλια γίγαντες, τους κολοκυθόσπορους και το σησάμι.

  • Μαγνήσιο, ψευδάργυρος, βιταμίνες Β & χαλκός είναι βασικά θρεπτικά στοιχεία απαραίτητα για να δημιουργήσει και να μετατρέψει το σώμα θυρεοειδικές ορμόνες. Τα χαμηλά επίπεδα μαγνησίου έχουν συσχετιστεί με τον υποθυρεοειδισμό και τα αυτοάνοσα νοσήματα. Το μαγνήσιο είναι γενικά χαμηλό σε μία κλασσική διατροφή Δυτικού τύπου, διότι τα εδάφη μας έχουν στερέψει. Χρειάζεστε μαγνήσιο για περισσότερες από 300 βιοχημικές αντιδράσεις στο σώμα σας, καθώς είναι το πέμπτο βασικό μεταλλικό στοιχείο σε μεγαλύτερη αφθονία στο ανθρώπινο σώμα, μετά το κάλιο, το νάτριο και το ασβέστιο. Το μαγνήσιο είναι καίριας σημασίας για μια υγιή και ισορροπημένη αντιμετώπιση του στρες. Πάντοτε συστήνω συμπλήρωμα μαγνησίου ή μαγνήσιο σε μορφή τζελ/σπρέι ή άλατα θειικού μαγνησίου για μια φυσιολογική αντιμετώπιση του στρες και μιτοχονδριακή υποστήριξη. Πληροοφορίες για το μαγνήσιο εδώ. Ο χαμηλός ψευδάργυρος έχει φανεί πως μειώνει την παραγωγή Τ3 και μπορεί επίσης να βοηθά στην μείωση των θυρεοειδικών αντισωμάτων. Ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για την υποστήριξη του ενζύμου 5’deiodinase, το οποίο εμπλέκεται στην μετατροπή της Τ4 σε Τ3. Μια έλλειψη ψευδαργύρου μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των επιπέδων rT3. Πληροφορίες για πηγές ψευδαργύρου στην ολική χορτοφαγία εδώ. Οι βιταμίνες Β είναι ζωτικής σημασίας συμπαράγοντες για την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών και έχουν μεγαλύτερο θετικό αντίκτυπο σε πολλούς από τους παράγοντες που μπορεί να αναστείλουν την λειτουργία του θυρεοειδούς. Σε μία βίγκαν διατροφή, η Β12 είναι ιδιαιτέρως σημαντική, καθώς ασθενείς με υποθυρεοειδισμό έχουν παρουσιάσει έλλειψη Β12. Γι’ αυτό μην αποφεύγετε την λήψη συμπληρωμάτων όπως εξηγείται εδώ.

  • Σελήνιο - Το επαρκές σελήνιο είναι σημαντικό για μια υγιή μετατροπή της Τ4 σε Τ3 και ίσως για την αποφυγή αύξησης των επιπέδων rT3. Η μετατροπή της Τ4 σε Τ3 γίνεται με κατάλυση από το ένζυμο 5’deiodinase που εξαρτάται από το σελήνιο, ενώ η μετατροπή της Τ4 σε rT3 γίνεται με κατάλυση ενός μη εξαρτώμενου από το σελήνιο ενζύμου. Γι’ αυτό, όταν το σελήνιο παρουσιάζει έλλειψη, η Τ4 μετατρέπεται κατά προτίμηση σε rT3. Έρευνες έδειξαν πως το χαμηλό επίπεδο σεληνίου σχετίζεται με χαμηλή παραγωγή Τ3. Το σελήνιο βρίσκεται σε έλλειψη σχεδόν στο 50% των διατροφών, που μπορεί ευθύνεται για ένα σημαντικό ποσοστό όσων παρουσιάζουν χαμηλή δραστηριότητα θυρεοειδικών ορμονών. Επίσης, το σελήνιο, είναι το σημαντικότερο μεταλλικό στοιχείο για τον έλεγχο της θυρεοειδίτιδας Χασιμότο. Η τροφή είναι η κύρια πηγή πρόσληψης σεληνίου για τον γενικό πληθυσμό, ο οποίος εξαρτάται σε υψηλό βαθμό από την περιεκτικότητα του εδάφους και του νερού σε σελήνιο. Τοπικές τροφές που παράγονται σε εδάφη φτωχά σε σελήνιο, όπως συμβαίνει σε διάφορες περιοχές παγκοσμίως, μπορούν να οδηγήσουν σε έλλειψη σεληνίου. Σε μία βίγκαν διατροφή είναι σημαντικό να συμπεριλάβουμε Βραζιλιάνικα φυστίκια πλούσια σε σελήνιο (1-2/βιολογικά κατά προτίμηση) ώστε να λάβουμε την συνιστώμενη δόση. Η Συνιστώμενη Ημερήσια Πρόσληψη σεληνίου στους ενήλικες είναι περίπου 55 μικρογραμμάρια/ημερησίως, ωστόσο, αυτό μπορεί να είναι ανεπαρκές σε άτομα με υπερβολικό οξειδωτικό στρες και υπερέκθεση σε περιβαλλοντικές τοξίνες.

  • Βιταμίνη D – Η έλλειψη βιταμίνης D έχει φανεί πως επικρατεί σε ασθενείς με υποθυρεοειδισμό. Η κύρια πηγή βιταμίνης D δεν είναι κάποια τροφή, αλλά η ηλιοφάνεια – το δέρμα δημιουργεί βιταμίνη D όταν έρχεται σε επαφή με την ηλιακή ακτινοβολία UVB. Κατά τη διάρκεια των ψυχρότερων μηνών ωστόσο (Οκτώβριος – Απρίλιος), η παραγωγή σχεδόν δεν υφίσταται και είναι συνήθως απαραίτητη η πρόσληψη συμπληρώματος με τουλάχιστον 1000IU ημερησίως σε μορφή χολεκαλσιφερόλης (D3) ώστε να διατηρηθούν καλά επίπεδα. Είναι πολύ σημαντικό να εξεταζόμαστε τακτικά, καθώς ίσως χρειαζόμαστε υψηλότερη δοσολογία. Η βιταμίνη D είναι ένα σημαντικό θρεπτικό στοιχείο για την υγεία του θυρεοειδούς. Αποτελέσματα από μία τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με πλασέμπο κλινική μελέτη ανέδειξε ότι η συμπληρωματική λήψη βιταμίνης D από 201 ασθενείς με υποθυροειδισμό, μετά από 12 εβδομάδες, τα συνολικά επίπεδα βιταμίνης D παρουσίασαν βελτίωση σε ορό TSH και συγκεντρώσεις ασβεστίου. Πληροφορίες για τη βιταμίνη D εδώ.

  • Ωμέγα 3 λιπαρά – EPA & DHA τα ωμέγα 3 που βρίσκονται στους ξηρούς καρπούς, τους σπόρους και τα λιπαρά ψάρια έχουν δείξει να έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και να υποστηρίζουν την υγιή μετατροπή της Τ4 σε Τ3. Ωστόσο, αν και οι έρευνες που τα συστήνουν αυτά, βασίζονται σε τρωκτικά, είναι σημαντικό να συμπεριλάβουμε ουσιώδη λιπαρά οξέα στην διατροφή μας. Σε μία βίγκαν διατροφή, οι βασικές πηγές είναι οι ξηροί καρποί και οι σπόροι και λόγω περιορισμένης μετατροπής (κάτι που οφείλεται σε διάφορους παράγοντες) είναι καλύτερο να συμπεριλάβετε βίγκαν ωμέγα 3 από άλγη. Πληροφορίες εδώ

Αλλοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του θυρεοειδή αδένα.

Η χαμηλή λειτουργία του θυρεοειδούς μπορεί επίσης να προκληθεί από διάφορους παράγοντες. Το άγχος είναι ένας σημαντικός παράγοντας που συμβάλλει στη μείωση του θυρεοειδούς και θα πρέπει να θεωρείται ως ο πρώτος λιμένας, ενώ άλλοι παράγοντες όπως η περιβαλλοντική τοξικότητα είναι εξίσου σημαντικοί.

• Χρόνιο άγχος

Το άγχος μπορεί να επηρεάσει τον άξονα του υποθαλάμου-υπόφυσης-θυρεοειδούς (HPT) τόσο στο πρωταρχικό επίπεδο της παραγωγής ορμονών όσο και μέσω της αλλαγής του μεταβολισμού της περιφερικής ορμόνης. Ο σχηματισμός της Τ3 μπορεί να επηρεάζεται περισσότερο από το στρες από άλλες ορμόνες του θυρεοειδούς. Μελέτες δείχνουν ότι η κορτιζόλη έχει ανασταλτική δράση στην 5'-δεϊωδινάση, η οποία μετατρέπει το Τ4 σε Τ3, ενώ φαίνεται να ευνοεί τη μετατροπή των Τ4 σε rT3. Περαιτέρω, το rT3 μπορεί επίσης να αναστείλει την 5'-δεϊωδινάση. Το rT3 είναι η ανενεργή μορφή του Τ3 και  δεν μπορεί να την χρησιμοποιήσει ο οργανισμός. Με άλλα λόγια, το στρες επηρεάζει αρνητικά την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών.

Αντίσταση στην ινσουλίνη, διαβήτη  ή μεταβολικό σύνδρομο έχουν συσχετιστεί με σημαντική μείωση στην μετατροπή Τ4 προς Τ3, ενδοκυτταρική ανεπάρκεια Τ3 και αυξημένη μετατροπή του Τ4 σε rT3, μειώνοντας περαιτέρω τα ενδοκυτταρικά επίπεδα Τ3.

• Χαμηλά επίπεδα ευεργετικών βακτηρίων του εντέρου:

Ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τη μετατροπή της θυρεοειδούς ορμόνης είναι η κακή υγεία του πεπτικού συστήματος, γνωστή και ως δυσβίωση. Οι ανισορροπίες στο έντερο περιλαμβάνουν: υπερανάπτυξη βακτηριδίων του μικρού εντέρου, παλινδρόμηση / GORD, υπερανάπτυξη yeast, ιστορικό χρόνιας χρήσης αντιβιοτικών και φλεγμονώδη νόσο του εντέρου. Τα υγιή βακτήρια του εντέρου είναι ένα από τα μονοπάτια που χρησιμοποιεί το σώμα για να μετατρέψει το Τ4 σε Τ3. Η φλεγμονή στο έντερο παρουσίας λιποπολυσακχαριτών (LPS) που εμφανίζονται στα κυτταρικά τοιχώματα των αρνητικών κατά gram βακτηριδίων όταν απελευθερώνονται, προκαλούν μια σειρά προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένων των υψηλών ποσοτήτων φλεγμονωδών κυτοκινών που επηρεάζουν αρνητικά τον μεταβολισμό του θυρεοειδούς.

Η φλεγμονή στο έντερο μειώνει επίσης την Τ3 αυξάνοντας την κορτιζόλη. Η κορτιζόλη μειώνει τα ενεργά επίπεδα Τ3 ενώ αυξάνει τα επίπεδα της αδρανούς Τ3. Η χρήση αντιβιοτικών θα εξαλείψει τα ευεργετικά βακτήρια και ως εκ τούτου θα επηρεάσει αρνητικά τη μετατροπή. Σε αυτή την περίπτωση, η ανεπάρκεια νευροδιαβιβαστών όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη μπορεί να αναστείλει τη μετατροπή του Τ4 σε Τ3. Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι το 90% της σεροτονίνης παράγεται στο έντερο που δείχνει πόσο σημαντικό είναι να βελτιστοποιηθεί η λειτουργία του εντέρου.

Περιβαλλοντικές τοξίνες και χημικά ως παράγοντες που διαταράσσουν τον θυρεοειδή

Είναι σημαντικό να πίνετε φιλτραρισμένο νερό καθώς το χλωριο και το φθοριο που βρίσκονται στο νερό της βρύσης μπορούν να ανταγωνιστούν το ιώδιο το οποίο είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό μεταλλικό στοιχείο για την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών. Είναι καλύτερο να χρησιμοποιήσετε ένα φίλτρο νερού στο σπίτι σας για να αφαιρέσετε αυτές τις τοξίνες. Θυμηθείτε να εγκαταστήσετε ένα φίλτρο νερού στο ντους σας καθώς και αυτό μπορεί επίσης να συμβάλει σημαντικά στη συσσώρευση χλωρίου στο σώμα σας. Όταν το ζεστό ντους είναι ενεργοποιημένο, σχηματίζεται το χλωριούχο αέριο. Εμείς το εισπνέουμε αυτό.

 

Το βρώμιο ανήκει στην ίδια οικογένεια στοιχείων που ονομάζονται αλογόνα, τα οποία περιλαμβάνουν επίσης ιώδιο, χλώριο και φθόριο. Το βρώμιο έχει την ίδια μοριακή δομή με το ιώδιο και καταλήγουν να ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Είναι παρόν σε υψηλή συγκέντρωση σε πολλά διαφορετικά εμπορικά προϊόντα που έχουν ως αποτέλεσμα τη σημαντική έκθεση των ανθρώπων (π.χ. βρωμιωμένο φυτικό έλαιο, πολυβρωμοδιφαινυλαιθέρας, βρωμιούχο νάτριο, βρωμιούχο μέθυρο [soil fumigation]. Σύμφωνα με τους Allain et al (1993), τα επίπεδα βρωμίου πάνω από τα επίπεδα του διάμεσου πλάσματος σε λειτουργικές εργαστηριακές εξετάσεις έχουν δείξει πως να αυξάνεται το πλασματικό TSH σε ασθενείς με υποκλινικό υποθυρεοειδισμό (φυσιολογική Τ4, αυξημένη TSH), υποδεικνύοντας μια δευτερεύουσα ανασταλτική επίδραση στην δραστηριότητα του θυρεοειδούς.

Σε γενικές γραμμές, τρώτε μια υγιεινή και ποικίλη διατροφή και αποφύγετε τα τρόφιμα που έχουν  μεταποιηθεί. Εστίασε στην αύξηση της πρόσληψης τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε ιώδιο (βιολογικά λαχανικά όπως πατάτες, λευκά φασόλια, ιωδιούχο άλας), βιταμίνες Β (ολικής αλέσεως, καρύδια και σπόροι) και βιταμίνη Α (λαχανικά σκούρου, πράσινου και κίτρινου χρώματος).

• Παρασιτοκτόνα και πλαστικά

Λόγω της ανάγκης να αυξηθεί η παραγωγικότητα της γεωργίας και της βιομηχανίας, έχουν αναπτυχθεί χιλιάδες διαφορετικές χημικές ουσίες. Πολλές από αυτές τις τεχνητές χημικές ουσίες (όπως το εξαχλωροβενζόλιο (HCB) και το διχλωροδιφαινυλτριχλωροαιθάνιο (DDT) έχουν χρησιμοποιηθεί ως παρασιτοκτόνα για τη βελτίωση της γεωργικής αποδοτικότητας. Τα πλαστικά συστατικά και τα πρόσθετα, όπως η δισφαινόλη Α (BPA), οι φθαλικές ενώσεις και το βένζο (α) πυρενοδιόλη εποξείδιο (BPDE), χρησιμοποιούνται συχνά σε προϊόντα που χρησιμοποιούμε καθημερινά.

Τα φυτοφάρμακα είναι χημικοί παράγοντες που είναι γνωστό ότι δρουν ως ενδοκρινικοί διαταρακτές. Για παράδειγμα, το 2014, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων ανέφερε ότι από 287 φυτοφάρμακα που δοκιμάστηκαν, περισσότερο από το ένα τρίτο (103) είχαν ιδιότητες διαταραχής του θυρεοειδούς.

Τα πλαστικά αντικείμενα παράγονται και χρησιμοποιούνται έντονα σε όλο τον κόσμο, δημιουργώντας διάφορες περιβαλλοντικές ανησυχίες που σχετίζονται όχι μόνο με την μεμονωμένη χρήση πλαστικών, αλλά και με την μόλυνση λόγω διαρροής πλαστικών συστατικών στο περιβάλλον. Δύο σημαντικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα πλαστικά της βιομηχανίας που συσχετίζονται με ενδοκρινικές διαταραχές, και ιδίως με τη διαταραχή του άξονα της HPT, είναι η BPA και οι φθαλικές ενώσεις. Οι άνθρωποι μπορούν να καταναλώσουν αυτά τα συστατικά επειδή μπορούν να διέλθουν από τα δοχεία τροφίμων, τα δοχεία μικροκυμάτων και τις πολυανθρακικές φιάλες. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει μια θετική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων BPA και TSH στα ούρα.

Take Home message σχετικά με τους περιβαλλοντικούς ρύπους είναι ότι αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι οι χαμηλές δόσεις αυτών των χημικών ουσιών,  έχουν επιπτώσεις στο ενδοκρινολογικό σύστημα, ιδιαίτερα σε αναπτυξιακά ευάλωτα στάδια. Η λειτουργία του θυρεοειδούς είναι απαραίτητη σε όλα τα στάδια της ζωής καθώς επηρεάζει την ανάπτυξη, τον μεταβολισμό, το καρδιαγγειακό και ανοσοποιητικό σύστημα και η συνεχής έκθεση σε φυσικούς και τεχνητούς διαταρακτές του θυρεοειδούς θα επηρεάσει βαθιά την ποιότητα ζωής.

Δέχομαι πολλά ερωτήματα για τα συγκεκριμένα τρόφιμα, και επειδή επικρατεί μεγάλη αστοιχείωτη παραπληροφόρηση, μπορείς να διαβάσεις εδώ.

 

 

Goitrogens

Τα goitrogens είναι ουσίες που βρίσκονται στη φύση και μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα σε άτομα με περιθωριακή πρόσληψη ιωδίου και να δυσκολέψουν την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών, καθώς εμποδίζουν την πρόσληψη ιωδίου από το θυρεοειδή. Αυτά τα τρόφιμα είναι μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, λάχανο, κουνουπίδι, λάχανο, γογγύλια, κεχρί, ροδάκινα, φιστίκια, ραπάνια, προϊόντα σόγιας και η σόγια, σπανάκι και φράουλες. Όπως μπορείτε να δείτε τα goitrogen είναι από τα πιο υγιεινά τρόφιμα που μπορείτε να έχετε ! Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να τα αποκλείσετε; Όχι. Η απάντηση είναι να φροντίσετε τη λήψη ιωδίου σας αλλά και να προσέξετε το εξής.

Πόσο πρέπει να τα φάτε;

Υπάρχει ένα ένζυμο που απελευθερώνει αυτές τις ενώσεις όταν τα τρώτε και αυτό το ένζυμο απενεργοποιείται με το μαγείρεμα. Έτσι δεν χρειάζεται να ανησυχείτε για την κατανάλωση αυτών των τροφίμων στη μαγειρεμένη τους μορφή.

Σε μια μελέτη στοNew England Journal of Medicine, υπήρχε μια αναφορά για ένα άτομο που έτρωγε περίπου 1,5 κιλό bok choy την ημέρα, κάθε μέρα, που είναι ίσο με 15 φλιτζάνια την ημέρα, κάτι που είναι σίγουρα πάρα πολύ, που το οδήγησε σε κώμα. 2 μήνες πριν από αυτό, το άτομο εισήχθη στη μονάδα εντατικής θεραπείας με αναπνευστική ανεπάρκεια, επειδή είχε καταναλώσει 1.000 κούπες ακατέργαστης bok choy. Το μήνυμα από αυτό είναι καλύτερα να περιορίσετε την κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν goitrogen στην ωμή μορφή τους εάν έχετε υπολειτουργικό θυρεοειδή αδένα.
Συνοπτικά μπορείτε να τα έχετε στο διατροφολόγιο σας σε μαγειρεμένη μορφή (πχ. στο ατμό) καθώς απενεργοποιείται το συγκεκριμένο ένζυμο. Κανείς δε πρόκεται να καταναλώσει 15 φλυτζάνια μπρόκολο την ημέρα. Σε αυτό σημαντική είναι η λήψη ιωδίου, να μην αμελείτε, ειδικά στη ολική χορτοφαγία.

Σόγια

Συχνά ακούγεται ότι οι σόγια πρέπει να αποφεύγεται γιατί περιέχει ενώσεις που είναι επιβλαβείς για τον θυρεοειδή. Συγκεκριμένα, έχει δειχθεί in vitro σε αρουραίους (!) ότι οι ισοφλαβόνες αναστέλλουν τη δραστηριότητα της υπεροξειδάσης του θυρεοειδούς (TPO), του ενζύμου που εμπλέκεται στη σύνθεση των Τ3 και Τ4. Δεν είμαστε όμως ποντίκια και όταν εκτελείται μια μελέτη σε τρωκτικά, πρέπει να μεταφερθεί και στους ανθρώπους.

Μια ανασκόπηση από 14 μελέτες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ούτε η πρωτεΐνη σόγιας ούτε οι ισοφλαβόνες επηρεάζουν αρνητικά τη λειτουργία του θυρεοειδούς σε άτομα με φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς και με επαρκή πρόσληψη ιωδίου. Ωστόσο, αυτή η έρευνα προειδοποίησε ότι τα τρόφιμα σόγιας ενδέχεται να επηρεάσουν την απορρόφηση της φαρμακευτικής συνθετικής θυρεοειδούς ορμόνης και έτσι να αυξήσουν τη δόση των φαρμάκων που απαιτούνται από τους ασθενείς με υποθυρεοειδισμό. Επιπλέον, προειδοποίησαν ότι τα βρέφη με συγγενή υποθυρεοειδισμό που καταναλώνουν βρεφική φόρμουλα σόγιας μπορεί να χρειαστούν υψηλότερες δόσεις θυρεοειδικής φαρμακευτικής αγωγής. Ένας τρόπος για τον μετριασμό αυτής της επίδρασης είναι ο διαχωρισμός του χρόνου χρήσης της φαρμακευτικής αγωγής από τη διατροφή όσο το δυνατόν περισσότερο (ευκολότερο να επιτευχθεί στους ενήλικες από τα βρέφη). Ωστόσο, οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι ασθενείς με υποθυρεοειδισμό δεν πρέπει να αποφεύγουν τις τροφές σόγιας. 

Λαμβάνοντας υπόψιν αυτό, τα τρόφιμα σόγιας μπορεί να εμποδίσουν κάπως τη λήψη θυρεοειδικών φαρμάκων όπως η λεβοθυροξίνη, αλλά αυτό μπορεί να συμβεί και με άλλα τρόφιμα όπως τρόφιμα εμπλουτισμένα με ίνες, συμπληρώματα ασβεστίου και πολλά βότανα ή φάρμακα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ορμόνη θυρεοειδούς λαμβάνεται με άδειο στομάχι και γιατί οι ασθενείς με υποθυρεοειδισμό μπορούν ακόμα να καταναλώσουν σόγια. Εάν υπάρχει μικρή επίδραση στην απορρόφηση, η δόση της φαρμακευτικής αγωγής μπορεί εύκολα να ρυθμιστεί ανάλογα. Φυσικά, το μήνυμα για το σπίτι δεν είναι να αποφύγετε την σόγια, αλλά να βεβαιωθείτε ότι η πρόσληψη ιωδίου είναι επαρκής δεδομένου ότι αποτελεί βασική θρεπτική ουσία. Επιπλέον, και πολύ σημαντικό, κλινική έρευνα δείχνει ότι ακόμη και σε εκείνους των οποίων η πρόσληψη ιωδίου είναι ανεπαρκής, η κατανάλωση σόγιας δεν είναι πιθανό να επηρεάσει δυσμενώς τη λειτουργία του θυρεοειδούς.

Ακόμη καλύτερα, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έκανε μία αξιολόγηση κινδύνου που περιελάμβανε την επίδραση της πρωτεΐνης σόγιας και των ισοφλαβονών σόγιας στη λειτουργία του θυρεοειδούς και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ισοφλαβόνες σόγιας δεν είχαν επίδραση στη λειτουργία του θυρεοειδούς. Πιο πρόσφατα, μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση (2019) έδειξε άλλη μια φορά ότι η σόγια δεν είχε επίδραση στις θυρεοειδείς ορμόνες. Το βασικό μήνυμα είναι ότι η σόγια είναι απολύτως ασφαλής για τη λειτουργία του θυρεοειδούς.  

Συνοπτικά, πώς να βελτιώσετε τη λειτουργία του θυρεοειδούς;

Επικεντρωθείτε σε μια αντιφλεγμονώδη διατροφή βασισμένη σε ολικές φυτικές τροφές λαμβάνοντας όλες τις πληροφορίες που παρέδωσα παραπάνω. Επειδή δέχομαι συνεχώς ερωτήσεις, η θεραπευτική προσέγγιση του θυρεοειδή δε γίνεται μέσω μίας εβδομαδιαίας δίαιτας.Πρέπει να δώσετε ειδική προσοχή σε όλα τα θρεπτικά συστατικά που συνεισφέρουν στη δημιουργία των θυρεοειδών ορμονών. Αν αυτά είναι σε επάρκεια στη διατροφή μας , τότε θα έχουμε μια ομαλή λειτουργία. Οργανώστε τη διατροφή σας σωστά, διότι όπως ανέφερα η δυσλειτουργία του θυρεοειδή είναι λόγω διατροφικής διαταραχής και έλλειψης μικρο-θρεπτικών συστατικών. Εδώ μπορεί να χρειαστεί να συμπληρώσετε με διατροφικά συμπλήρωματα. Φροντίστε να κοιτάξετε το έντερο και τη λειτουργία, μιας και συχνά συναντάω άτομα με εντερική δυσβίωση και υποθυρεοειδισμό.

 

Επίσης, η λειτουργία του θυρεοειδούς απαιτεί μια ολιστική προσέγγιση. Προσπαθήστε να μειώσετε το άγχος, να αποκτήσετε μια καλή ρουτίνα ύπνου, να κάνετε γιόγκα , βγείτε στη φύση ενσωματώνοντας ελαφριά άσκηση καθώς διεγείρει άμεσα τον θυρεοειδή αδένα. Μειώστε την τοξική σας έκθεση σε χημικά, πλαστικά επιλέγοντας οργανικά φυσικά καλλυντικά, προϊόντα, πετώντας  τα πλαστικά και ακολουθώντας μια προσέγγιση μηδενικών απορριμμάτων (zero waste) στην καθημερινή σας ρουτίνα. Το βασικό μήνυμα είναι η απλότητα στα καλύτερα της. Πηγαίνετε πίσω στα βασικά. Εάν χρειάζεστε βοήθεια, λάβετε βοήθεια από έναν έμπειρο επαγγελματία υγειας που έχει γνώσεις σχετικά με τη διατροφική θεραπεία και τη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα. Η υγεία του θυρεοειδούς είναι πολύπλοκη, οπότε είναι σημαντικό να λάβετε τη σωστή βοήθεια που χρειάζεστε.

Το κείμενο αυτό αφορά τον υπο θυρεοειδισμό. Οι πληροφορίες εδώ δε αποκλείουν και το Χασιμότο. Για το Χασιμότο θα ακολουθήσει κείμενο στο μέλλον, με τη προσθήκη μικρών λεπτομερειών.

Το κείμενο αυτό είναι μέρος των μεταπτυχιακών μου σπουδών πάνω στη θεραπευτική διατροφολογία και τη λειτουργική Ιατρική. Το κείμενο αυτό μεταφράστηκε στα ελληνικά από την Έυη Αγγέλου και τη Δέσποινα Ζαρπίδου, τις οποίες υπερ-ευχαριστώ για την εθελοντική τους συνεισφορά και προθυμία.

Όλες οι πληροφορίες που παρέχονται ΔΕΝ αποτελούν  ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΗ. Απαγορεύεται ρητά η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή του κειμένου και των πληροφοριών που υπάρχουν στο κείμενο αυτό .Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η μεμονωμένη αποθήκευση  του περιεχομένου σε απλό προσωπικό υπολογιστή για αυστηρά προσωπική χρήση (ιδιωτική μελέτη ), χωρίς πρόθεση εμπορικής ή άλλης εκμετάλλευσης και πάντα υπό την προϋπόθεση της αναγραφής της πηγής προέλευσής του.Επίσης, επιτρέπεται η αναδημοσίευση υλικού για λόγους προβολής του plantbasednt.gr με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή και το όνομα του δημιουργού.